Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Gorlice – reprezentowany przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gorlicach, powołując się na art. 22 § 1 k.p.a., zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Gorlicach, realizującym w imieniu Burmistrza Gorlic zadania wynikające z ustawy z dnia 13 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) i Prezydentem Miasta Łodzi – Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Łodzi w przedmiocie ustalenia organu właściwego miejscowo do poniesienia wydatków w związku z przyznanym świadczeniem w trybie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
W uzasadnieniu podał, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta Łodzi pismem z dnia 24.09.2014 r. zwrócił do MOPS w Gorlicach dokumentację M. W., odmawiając refundacji za pobyt w/w osoby wraz z dzieckiem w Domu Samotnej Matki w T. z uwagi na fakt, że M. W. rzekomo mieszka w Gorlicach.
Wnioskodawca podał, że z dokumentacji zgromadzonej przez MOPS w Gorlicach, w szczególności z wywiadu środowiskowego z dnia 03.07.2014 r. wynika, że M. W. ma ostatnie miejsce zameldowania w Łodzi. Na terenie Gorlic jedynie przebywała tymczasowo z małoletnim dzieckiem począwszy od czerwca 2014 r. W lipcu 2014 r. zwróciła się do MOPS w Gorlicach o udzielenie pomocy w postaci schronienia w Domu Samotnych Matek z Dziećmi - Monar.
Mając na uwadze szczególnie uzasadnioną sytuację osobistą M. W., MOPS w Gorlicach wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...].07.2014 r., udzielając M. W. i jej dziecku wnioskowanej pomocy. Decyzję tę oparto na podstawie m.in. art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając szczególnie uzasadnioną sytuację M. W., tj. ciążę, brak dachu nad głową (z uwagi na nie przyjęcie jej do mieszkania przez konkubenta), posiadanie małoletniego dziecka. Ponadto w decyzji wskazano art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym właściwa gmina ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest zobowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenie w miejscu pobytu. Decyzja ta stała się ostateczna.
Obecnie M. W. mieszka na terenie Miasta i Gminy B., co wskazuje, że jej pobyt w Gorlicach nie wiązał z zamiarem ustabilizowania swojej sytuacji rodzinnej.
Następnie MOPS w Gorlicach - zgodnie z w/w art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej - zwrócił się do MOPS w Łodzi o refundację za pobyt M. W. wraz z dzieckiem w Domu Samotnej Matki. Jednakże MOPS w Łodzi odmówił zwrotu wydatków, uznając się za niewłaściwym w sprawie.
Wobec powyższego powstał spór w przedmiocie ustalenia organu właściwego miejscowo do poniesienia wydatków w związku z przyznanym M. W. świadczeniem w trybie szczególnym, o jakim mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w związku z czym organ wniósł jak na wstępie.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Łodzi - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi wniósł o odrzucenie wniosku.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego spór o właściwość pomiędzy organami ma miejsce przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i to w sytuacji, gdy sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie tego organu, niniejsza sprawa nie dotyczy sporu o właściwość w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż spór powstały między organami dotyczy zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia przyznane M. W. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gorlicach.
Zasady zwrotu wydatków gminie, która je poniosła uregulowane zostały w art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Rozliczenia między gminami na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że jeżeli strony nie mogą dojść do porozumienia w sprawie dotyczącej rozliczeń między gminami, to mamy do czynienia ze sporem o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji wniosek Burmistrza Miasta Gorlice o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie ustalenia organu właściwego miejscowo do poniesienia wydatków w związku z przyznanym świadczeniem w trybie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej należy uznać za niedopuszczalny. Wniosek ten powinien zatem zostać odrzucony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez pojęcie sporu o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Spór o właściwość zachodzi tylko w rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i musi ona podlegać załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 40/95, ONSA 1995/3 poz. 148).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia ze sporem o właściwość w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Spór w istocie dotyczy zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia przyznane M. W. decyzją administracyjną wydaną przez wnioskodawcę w dniu [...] lipca 2014 r. nr [...] na podstawie m.in. art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.).
Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie uregulowane zostało przez ustawodawcę w art. 101 ust. 7 ww. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że rozliczenia między gminami następujące na podstawie powołanego art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 73/06, Lex nr 362165 oraz postanowienia NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 97/08, Lex nr 564278, z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 75/10, niepubl. i z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt I OW 204/09, niepubl., także z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 201/11, Lex nr 1120708). Powołany przepis nie odnosi się do organów, lecz do samych gmin, a więc do osób prawnych, dlatego też niniejszy spór dotyczący zwrotu wydatków nie ma charakteru administracyjnego, lecz stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko. Z tego względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, z jakim wystąpił Burmistrz Miasta Gorlice należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z pkt 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wnioskodawcy z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 100 złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.