Uzasadnienie
Wójt Gminy W. zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta T. a Wójtem Gminy W. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego.
We wniosku organ wskazał, że do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. wpłynął wniosek E.K. o przyznanie zasiłku stałego. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w T., po stwierdzeniu, że wnioskodawca zameldowany jest na pobyt czasowy w T. z zamiarem dalszego przebywania w tym mieście, a poprzednio zamieszkiwał w W., zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2014 r., przekazał jego wniosek do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy W. wskazał, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a więc organem właściwym do rozpatrzenia wniosku E.K. jest Prezydent Miasta T. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta T. oświadczył, że E.K. mieszka w pokoju wieloosobowym, w akademiku Wyższej Szkoły [...] w T. i na terenie T. przebywa wyłącznie w celu kontynuowania nauki.
Tym samym E.K. przebywa w T. okresowo, ze względu na podjęcie studiów. Ostateczny zamiar co do zamieszkania w T. na stałe ukształtuje się po zakończeniu nauki. Gminą właściwą do przyznania i wypłacania zasiłku stałego jest więc Gmina W., z której terenu wnioskodawca pochodzi, dotychczas tam przebywał i jest tam zameldowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Gdy organ do którego wniesiono podanie uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do tego organu, który – w jego ocenie – jest właściwy w danej sprawie (art. 65 § 1 K.p.a.).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych należy do zadań gminy. Natomiast wedle treści art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się na podstawie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia "miejsce zamieszkania", a więc – zgodnie z poglądem utrwalonym orzecznictwie – przyjąć należy ogólną definicję tego terminu, zawartą w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm., dalej: K.c.), zgodnie z którą miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przepis ten wskazuje na czynnik zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Ustalając miejsce zamieszkania danej osoby konieczne jest stwierdzenie istnienia obu wskazanych czynników, przy czym muszą one wystąpić łącznie.
Przyjmuje się, że zamiar stałego pobytu wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08). W orzecznictwie podkreśla się, że miejscem stałego pobytu osoby fizycznej, mającej zdolność do czynności prawnych, jest miejsce, w którym koncentrują się jej czynności życiowe, bez względu na adres zameldowania (por. postanowienie NSA z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I OW 85/09).
Zauważyć należy, że w dniu składania wniosku o przyznanie zasiłku stałego, tj. 20 października 2014 r., miejscem zamieszkania E.K. było Miasto T. Ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z dnia 23 października 2014 r. wynika, że wnioskodawca mieszkał w domu studenckim, gdzie prowadził samodzielne gospodarstwo domowe oraz wskazywał, że przebywa w T. z zamiarem osiedlenia się na stałe. Okoliczności te uprawniają do stwierdzenia, że centrum życiowym E.K. jest Miasto T., a nie Gmina W., w której ten jest jedynie zameldowany. Podstawowe znaczenie ma tu fakt przebywanie w określonym miejscu z zamiarem stałego pobytu. W przedmiotowej sprawie miejsce zamieszkania jest bezsporne, a zamiar stałego pobytu, wyrażony przez wnioskodawcę, nie budzi wątpliwości. E.K. mieszka w T., w którym koncentrują się obecnie jego sprawy życiowe i z tym miastem wiąże swoją przyszłość.
Wskazać tu należy, że bez znaczenia jest kwestia meldunku, będąca kategorią prawa administracyjnego, ale która nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną o charakterze deklaratoryjnym i służy celom ewidencyjnym potwierdzającym fakt pobytu w danym lokalu (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OW 166/14).
Przyjąć więc należy, że miejscem zamieszkania E.K., w rozumieniu art. 25 K.c., jest Miasto T. Brak jest więc podstaw, żeby właściwość miejscową gminy ustalać według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, tj. w oparciu art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ E.K. nie spełnia przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.