Uzasadnienie
Burmistrz M. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta W., poprzez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji kierującej do domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wniosku podano, że zawiadomieniem z dnia 4 września 2013 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] przekazał do załatwienia według właściwości sprawę J. P. o skierowanie do domu pomocy społecznej do Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wskazując, że ostatni stały meldunek uprawnionego był w M. przy ul. [...]. Obecnie J. P. przebywa [...] przy ul. [...].
W ocenie Burmistrza M., stosownie do treści art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), gminą właściwą do rozpatrzenia wniosku uprawnionego jest jednak W., bowiem jest to gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Przeprowadzony wywiad środowiskowy i zeznania sąsiadów potwierdzają, że uprawniony nie jest znany społeczności lokalnej w M. od kilku lat, bowiem co najmniej od 4 lat tam nie zamieszkuje. Powszechnie wiadomym jest, że J. P. informował przed laty, że wyjeżdża do W. z zamiarem osiedlenia się tam, gdzie będzie toczyło się jego główne centrum życia. Powyższe potwierdza również fakt, że uprawniony nie jest najemcą lokalu mieszkalnego z zasobów MTBS oraz zasobów gminnych na terenie M. Z notatki służbowej przeprowadzonej przez pracownika socjalnego w dniu 5 września 2013 r. z pracownikiem MTBS w M. wynika, że J. P. w październiku 2010 r. zdał lokal mieszkalny i od tego czasu nie zamieszkiwał na terenie M. Z kolei z informacji zawartych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] wynika, że uprawniony zamieszkiwał u konkubiny przy ul. [...]. Po śmierci ww. osoby zamieszkał u jej córki przy ul. [...]. Miasto W. jest zatem nie tylko miejscem pobytu, ale również miejscem zamieszkania uprawnionego, a zatem jego centrum spraw życiowych skoncentrowane jest W..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przez spór kompetencyjny (o właściwość), o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem M., reprezentowanym przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w M. a Prezydentem Miasta W., albowiem oba te organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku J. P. o skierowanie do domu pomocy społecznej.
Wskazać należy, że skierowanie do domu pomocy społecznej jest formą pomocy społecznej przewidzianą w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a zatem w tej właśnie ustawie należy poszukiwać wskazań do ustalenia organu właściwego do załatwienia niniejszej sprawy.
Zasady określenia właściwości miejscowej gminy uregulowane zostały w art. 101 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie definiuje określenia "miejsce zamieszkania", odwołać się należy do rozumienia tego zwrotu, wynikającego z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z nim miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Określenie to zawiera zatem dwa nierozerwalnie ze sobą związane elementy: przebywanie osoby w danej miejscowości (czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego przebywania (czynnik wewnętrzny). Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt I OW 164/08). Z kolei art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Oba wskazane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej ściśle korespondują ze sobą i wynika z nich, że właściwą miejscowo do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to skierowanie w dacie kierowania tej osoby do domu pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I OW 201/12).
Dla ustalenia prezydenta miasta, a tym samym ośrodka pomocy społecznej, właściwego do rozpoznania wniosku J. P. o skierowanie do domu pomocy społecznej, koniecznym jest zatem ustalenie miejsca zamieszkania zainteresowanego, w rozumieniu cytowanych przepisów.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że J. P. pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej. We wniosku wskazał, że aktualnie zamieszkuje [...] przy ul. [...]. Powyższe potwierdza również przeprowadzony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] wywiad środowiskowy, w którym wskazano, że wnioskodawca zameldowany jest wprawdzie przy ul. [...] w M., jednak w chwili złożenia wniosku zamieszkiwał u córki zmarłej konkubiny przy ul. [...], a wcześniej z konkubiną przy ul. [...]. Z kolei od dnia 12 sierpnia 2013 r. wnioskodawca czasowo przebywał w szpitalu przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, że J. P., pomimo zameldowania w M., nie mieszka tam od kilku lat. Nie jest najemcą żadnego lokalu mieszkalnego z zasobów MTBS oraz zasobów gminnych na terenie M. Z notatki służbowej przeprowadzonej przez pracownika socjalnego w dniu 5 września 2013 r. z pracownikiem MTBS w M. wynika, że wnioskodawca w październiku 2010 r. zdał lokal mieszkalny i od tego czasu nie zamieszkiwał na terenie M. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności świadczą o tym, że na dzień złożenia wniosku przez J. P., jego centrum życiowych interesów koncentrowało się, i jest tak nadal, W. i tam ma zamiar dalej przebywać. Podkreślić należy, że wnioskodawca nie ma na terenie M. żadnej rodziny, ani miejsca zamieszkania. Powyższe przesądza o tym, że stosownie do art. 25 Kodeksu cywilnego za miejsce zamieszkania J. P. należy uznać W. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w okolicznościach przedmiotowej sprawy, miejscem zamieszkania wnioskodawcy jest W., to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta W. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.