Postanowienie NSA z 10 czerwca 2021 r., I OW 313/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim a Starostą Grodziskim przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. K. z 14 sierpnia 2015 r. o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowaniem pojazdu na parkingu dozorowanym postanawia wskazać Starostę Grodziskiego jako organ właściwy

Sprawa

w sprawie.

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący
Sędzia NSA Jolanta Rudnicka sprawozdawca
Sędzia NSA Marian Wolanin

Uzasadnienie

Pismem z 23 listopada 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między tym organem a Starostą Grodziskim w sprawie rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu Fiat 126p o nr rej. [...] na parkingu dozorowanym.

Pismem z 14 sierpnia 2015 r. J. K. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim o przyznanie kosztów dozoru pojazdu oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego 31 października 2007 r. na polecenie Policji. W dniu 11 lipca 2008 r. pojazd został odebrany z parkingu przez upoważnionego pracownika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim, a Naczelnik tego urzędu rozliczył z wnioskodawczynią koszty przechowywania wyłącznie za okres 12 maja 2008 r. – 11 lipca 2008 r. Naczelnik wskazał, że NSA, postanowieniem z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OW 171/15, wskazał jako organ właściwy Starostę Grodziskiego w sprawie pierwszego z szeregu wniosków o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu. Naczelnik uznał się więc za organ niewłaściwy również w sprawie pozostałych wniosków i działając w oparciu o art. 65 § 1 kpa, przekazał je do załatwienia Staroście Grodziskiemu. Starosta, nie zgadzając się z tym stanowiskiem, pismem z 1 grudnia 2016 r., zwrócił sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim, uznając brak swojej właściwości rzeczowej do rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ w okresie którego dotyczą wnioski o zwrot kosztów, przepadek samochodów nastąpił na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz Powiatu. Tym samym nie ma podstaw, by Starosta wypłacał dochodzone wynagrodzenie.

W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim wskazał, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu dozorowanym został złożony po nowelizacji art. 130a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450, dalej: prd), i dodaniu do niego ustępu 10h. Przepis ten wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Starosta Grodziski wskazał, że procedura likwidacyjna pojazdu została zakończona przed wejściem w życie nowelizacji przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nastąpił ostateczną decyzją Naczelnika. Argumentował, że warunkiem niezbędnym ponoszenia przez powiat kosztów dozoru pojazdu jest jego przepadek na rzecz powiatu, a nie Skarbu Państwa. Zaznaczył przy tym, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który był przyczyną wprowadzenia zmian w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie wyeliminował z obrotu prawnego decyzji o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w związku z czym brak jest podstaw do obciążania kosztami zakończonej likwidacji, powiatu. Wywiódł, że żaden przepis prawa nie wskazuje starosty jako podmiotu właściwego do rozliczenia kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy wnioskodawcą a Starostą Grodziskim. Tym samym poza przedmiotem rozstrzygania znalazła się kwestia podmiotu, który powinien ponieść koszty wynagrodzenia oraz dozoru powstałe w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu dozorowanym. Zasygnalizować w tym miejscu jedynie wypada, że kwestia ta była przedmiotem wyroku siedmiu sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r., sygn. I OPS 4/14, którego tezę skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela.

Przechodząc do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, należy wskazać, że kwestię orzekania o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu reguluje obecnie art. 130a ust. 10h prd. Zgodnie z tym przepisem koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania polecenia usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i tejże ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Powołany przepis został wprowadzony do Prawa o ruchu drogowym przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018, ze zm., dalej: ustawa zmieniająca). Wprowadzając wskazany przepis, ustawodawca rozstrzygnął również kwestie intertemporalne. W art. 13 ustawy zmieniającej wskazał bowiem, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 prd w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, wobec pojazdów, których sześciomiesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Analiza tego przepisu wskazuje, że ustawodawca nie wskazał w nim organu orzekającego w takich przypadkach. W sytuacji takiej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o kosztach wskazanych w art. 13 ustawy zmieniającej orzeka organ wskazany w art. 130a ust. 10h prd, tj. starosta. Pogląd taki ugruntowany jest w orzecznictwie NSA (por. m.in. postanowienia NSA z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 19/18, z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 20/18, z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I OW 176/18, z 14 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 126/19, czy z 20 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 154/19), który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swój.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że wprawdzie likwidacja dozorowanego pojazdu nastąpiła przed nowelizacją art. 130a prd, ale wniosek o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu dozorowanym został złożony już po nowelizacji wspomnianego przepisu. W konsekwencji powyższego, brak jest podstaw, aby do jego rozpoznania stosować przepisy wskazujące organ właściwy do wydania orzeczenia w przedmiocie kosztów, obowiązujące przed nowelizacją. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do orzeczenia w przedmiocie wniosku o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów dozoru powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu dozorowanym jest Starosta Powiatu Warszawskiego Zachodniego.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.