Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jaki zaistniał pomiędzy nim, a Starostą G. w sprawie rozpoznania wniosku J. K. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za dozór.
Organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. J. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...] i wynagrodzenia za dozór. Przedmiotowy pojazd został usunięty na prowadzony przez nią parking w dniu [...] sierpnia 2003 r. Następnie, w dniu [...] października 2004 r. pojazd został odebrany z parkingu przez osobę upoważnioną przez Naczelnika US w G.. Pojazd ten został przejęty przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika US w G. z dnia [...] września 2004r. Naczelnik pokrył koszty przechowywania pojazdu w okresie od [...] sierpnia 2004r. (tj. od dnia wpływu dokumentów pojazdu do Urzędu) do dnia odebrania pojazdu, tj. [...] października 2004 r. J. K. wniosła o zwrot wydatków i przyznanie wynagrodzenia za pozostały okres przechowywania pojazdu na parkingu, tj. od [...] sierpnia 2003 r. do [...] sierpnia 2004 r. Naczelnik US w G., w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a., przekazał przedmiotowy wniosek Staroście G. do załatwienia zgodnie z właściwością.
Organ wnioskujący podniósł, że J. K. wniosek złożyła po nowelizacji art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, dokonanej ustawą nowelizującą z dnia 22 lipca 2010 r. i po dodaniu do niego ust. 10h, który wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.
W odpowiedzi na wniosek Starosta G. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. jako właściwego do rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wniosek J. K. dotyczy przyznania kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za dozór okresu sprzed 13 lat. Zdaniem Starosty, organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w sprawie tego wniosku jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. jako organ egzekucyjny, który dokonał likwidacji przedmiotowego pojazdu, a co za tym idzie - powinien rozliczyć koszty postępowania egzekucyjnego oraz jako organ, który w imieniu Skarbu Państwa wydał decyzję o przejęciu tego pojazdu przez Skarb Państwa. Organ podkreślił, że Starostowie uzyskali zadania w zakresie występowania z wnioskiem o przepadek na rzecz powiatów pojazdów usuniętych z drogi w okolicznościach wskazanych w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r.. poz. 1137 ze zm.) dopiero z dniem [...] września 2010r.. zgodnie z ustawą z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r., Nr 152, poz. 1018). Powyższa ustawa zawiera także regulacje dotyczące przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Przepis ten nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ sprawa przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu została zakończona przed dniem wejścia w życie w/w ustawy o czym świadczy fakt przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa zgodnie z powyższą decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] września 2004r. i częściowego rozliczenia się z dozorcą pojazdu. Również obowiązujące przepisy prawa o ruchu drogowym nie przewidują kompetencji starostów do orzekania, jako organów egzekucyjnych, o kosztach przechowywania pojazdów, przejętych przez Skarb Państwa i zlikwidowanych zgodnie z uprzednio obowiązującymi przepisami. Jak jednoznacznie wynika to z art. 130a ust. 10-101 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260), reguluje on wyłącznie postępowanie dotyczące przepadku pojazdów na rzecz powiatu i jego późniejsze wykonanie.
W ocenie Starosty w przedmiotowej sprawie nie może dojść do przepadku pojazdu na rzecz powiatu, ponieważ nastąpił on w 2004 r. na rzecz Skarbu Państwa, a sam pojazd został zlikwidowany 13 lat temu.
Obowiązujące zaś przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) wskazują na możliwość orzekania w w/w sprawach przez Naczelników Urzędów Skarbowych.
Starosta podkreślił, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w składzie 7 sędziów w dniu 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt: I OPS 4/14: "W przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego orzekł w sprawie przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa przed dniem [...] czerwca 2009 r. na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. i Dz. U. z dnia 10 czerwca 2008 r. Nr 100, poz. 649), jest on także po dniu U czerwca 2009 r. organem, który powinien rozstrzygnąć kwestię kosztów dozoru pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) i § 3 pkt 1 lit, c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237)".
W ocenie organu przedmiotowy wniosek, którego dotyczy spór kompetencyjny, jest jedynie jednym z kilkudziesięciu wniosków złożonych przez J. K., a dotyczących nierozliczonych kosztów przechowywania i dozoru pojazdów zlikwidowanych przed kilkunastu laty przez Naczelników Urzędów Skarbowych w P. i G.. Łączna kwota żądania przez J. K. obejmuje sumę [...] zł. ([...] złotych). Przy przyjęciu, że zobowiązanym do zapłaty kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór byłby Powiat G. reprezentowany przez Starostę G., nie zaś Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zobowiązanie Powiatu z tego tytułu byłoby niemożliwe do zrealizowania. Należy mieć na względzie, iż powiaty dysponują ograniczoną pulą dochodów własnych, nie mają przyznanego uprawnienia ustalania własnych podatków i opłat, nie mogą również prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wykraczającym poza zadania o charakterze użyteczności publiczne, a w konsekwencji mają ograniczoną możliwość dofinansowania realizacji zadań z własnych środków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kwestie dotyczące sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych jakie powstają między organami administracji publicznej reguluje przepis art. 22 k.p.a. (w sprawach załatwianych w drodze decyzji) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1369 dalej jako "p.p.s.a.")
Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie powstał spór kompetencyjny pomiędzy Starostą G. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. o rozpoznanie żądania J. K. z [...] września 2015 r. o wypłatę wynagrodzenia z tytułu poniesionych kosztów oraz wykonania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej.
Stosownie do treści art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powoływanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy
- Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (zdanie drugie powyższego przepisu). Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I OW 46/15, z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.
Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta G.. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór został złożony [...] września 2015 r. Oznacza to, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym i dodania do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.