Postanowienie NSA z 8 czerwca 2010 r., I OW 40/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Małopolskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo Łosie w Łosiu

Sprawa

w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] września 1954r. znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność J. H. postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wojewodę Małopolskiego

Skład

Sędzia NSA Jerzy Bujko przewodniczący
Sędzia NSA Leszek Leszczyński przewodniczący
Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący, sprawozdawca
Dominika Człapińska protokolant

Uzasadnienie

Wojewoda Małopolski wnioskiem z dnia 26 lutego 20010 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo Gorlice o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 25 września 1954 r. nr L.RL.IV/12/45/54 - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie Krzywa-Jasionka-Banica, stanowiącej w dacie przejęcia własność J. H. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 9 stycznia 2009 r. Lasy Państwowe Nadleśnictwo Gorlice wystąpiły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r. - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie Krzywa-Jasionka-Banica, stanowiącej w dacie przejęcia własność J. H..

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. nr SKO.I-01/1869/GNp/2009 Kolegium uznało się za niewłaściwe do rozpoznania w/w wniosku i - w oparciu o art. 65 § l k.p.a. - przekazało sprawę Wojewodzie Małopolskiemu, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium powołało się na treść art. 150 § l k.p.a., zgodnie z którym organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji a także na interpretację tego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06). W wyroku tym bowiem Sąd przyjął, iż zmiana przepisów o właściwości rzeczowej, po wydaniu decyzji ostatecznej, skutkuje przeniesieniem kompetencji - w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § l w zw. z art. 149 k.p.a. - na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów.

Wojewoda Małopolski, niepodzielając przedstawionego wyżej stanowiska, wskazał, że powyższa argumentacja mogłaby ewentualnie znaleźć uzasadnienie, ale tylko w przypadku dokonania przez ustawodawcę zmiany właściwości rzeczowej organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie przepisów wspomnianego wyżej dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Tymczasem zmiana właściwości rzeczowej organu właściwego do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji została w tym wypadku wprowadzona w wyniku nowej linii orzeczniczej. Dotychczasowa bowiem praktyka sądów administracyjnych wskazywała na samorządowe kolegia odwoławcze - jako organy właściwe do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności w tych sprawach.

Wnioskodawca wyjaśnił w tym miejscu, iż dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Ustawa ta została następnie uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81). Powołane akty normatywne nie zawierały przy tym żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie powyższego dekretu. W obowiązującym systemie prawnym nie ma też unormowań podobnych, regulujących nieodpłatne przejmowanie z urzędu nieruchomości pozostających własnością osób fizycznych na rzecz Skarbu Państwa.

W związku z przeprowadzonymi reformami strukturalnymi w systemie organów administracji publicznej nie ma również prezydiów wojewódzkich rad narodowych, ani prezydiów powiatowych rad narodowych.

Do połowy 2005 r. w przedmiotowych sprawach orzekali wojewodowie, zgodnie z linią orzecznictwa prezentowaną w owym okresie przez sądy administracyjne. Zmiana nastąpiła na skutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt I OW 17/5), w którym to orzeczeniu Sąd przedstawił argumentację, w wyniku której - jako organy właściwe do stwierdzania nieważności przedmiotowych orzeczeń wskazano samorządowe kolegia odwoławcze. Z kolei jednak ta linia orzecznicza ponownie uległa zmianie, na co wskazuje argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r. (sygn. akt I OW 9/08), gdzie orzeczono, że organem właściwym w przedmiotowych sprawach nie jest organ administracji samorządowej, lecz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Następnie w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) Sąd przyjął, iż reprezentantem administracji rządowej, właściwym do rozpatrzenia przedmiotowych wniosków nie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a wojewoda. W tym ostatnim przypadku Sąd odniósł się do najnowszej regulacji, a mianowicie do ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie z dniem l kwietnia 2009 r.

W tych warunkach wnioskodawca podkreślał, że rozstrzygające znaczenie ma w tym przypadku udzielenie odpowiedzi na pytanie, który organ - z punktu widzenia obecnej struktury administracji publicznej - należy uznać za "organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji" w rozumieniu art. 150 § 1 k.p.a.. Rozważania te jednak – zdaniem Wojewody będą miały w tym przypadku uzasadnienie, tylko o tyle, o ile przyjmie się, że zmiany organu właściwego w postępowaniu zwykłym dokonał ustawodawca, a zmiana ta miała miejsce po wydaniu decyzji, która ma być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego.

Wojewoda akcentował również, że zarówno w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1717/00 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IISA/Gd 517/07) jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym odróżnia się dwie kategorie sytuacji tj. te, w których organ, któremu odebrano kompetencje do załatwiania określonego rodzaju spraw, w dalszym ciągu istnieje i drugie - w których organ ten uległ całkowitej likwidacji. W pierwszym przypadku uznaje się, że zmiana właściwości rzeczowej nie wpływa na zmianę właściwości organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym (pomimo, że w chwili zaskarżenia decyzji, kompetencję do rozpoznawania spraw danego rodzaju przekazano innemu organowi), natomiast w przypadku drugim, za organ, który wydał decyzję w danej sprawie, uważa się organ, który na skutek zmiany właściwości przejął kompetencję do załatwiania spraw danego rodzaju. Z uwagi zatem na brak zmiany przepisów prawnych w zakresie ustalenia organu właściwego rzeczowo do rozpoznawania spraw o stwierdzeniu nieważności orzeczeń nieistniejących już organów administracji o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie dekretu z 1949 r., jak i z uwagi na wątpliwości wobec poglądu zaprezentowanego w powołanym przez Kolegium wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06), zdaniem Wojewody, zasadnym było przyjęcie, że to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że organem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Wojewoda Małopolski. W świetle bowiem aktualnego orzecznictwa, organem właściwym do rozstrzygania spraw dotyczących stwierdzania nieważności orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich - wydanych w trybie omawianych przepisów - jest Wojewoda. Kolegium, powołując się na treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) wywodziło, że sprawy zakończone wydaniem decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości opuszczonych na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r., wtedy gdy istniały, należały do kategorii spraw z zakresu administracji rządowej. Obecnie, w prawie materialnym nie istnieje ta kategoria spraw. Nie istnieją już naczelnicy miast i gmin, a ustawodawca - dokonując reformy administracyjnej na podstawie ustawy z 1998 r. - nie określił też organów właściwych do weryfikowania decyzji ostatecznych, wydanych w tych nieistniejących już w rodzajach spraw z zakresu administracji rządowej. W tej sytuacji zatem nie można domniemywać właściwości organów gminy, skoro nie została ona wprost ustalona przepisami prawa, a jest oczywiste, że sprawy dotyczące przejmowania nieruchomości rolnych na własność Państwa nie należały i nie należą do zadań własnych gminy.

Kolegium wskazywało również, iż ustalenie organu wyższego stopnia do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa winno następować z uwzględnieniem najnowszej regulacji tj. ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, która weszła w życie w dniu l kwietnia 2009 r. a zwłaszcza z uwzględnieniem zawartego w niej art. 3 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej. Przywołano również art. 3 ust. 1 pkt w/w ustawy stanowiący, że wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

W rezultacie Kolegium wywodziło, że treść wskazanych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego a ponadto – przyjmując za własny pogląd – stanowisko wyrażone we wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007r. (sygn. akt. II OSK 1474/06) organ ten twierdził, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 149 k.p.a., który zyskał swe uprawnienia wskutek zmiany przepisów.

Dodatkowo w odpowiedzi na wniosek zawarto informację, że wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1548/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Łosie na decyzję Kolegium w Nowym Sączu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 2 grudnia 1954 r. nr LRL.IV/12/44/54 - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie Zdynia stwierdził nieważność obu decyzji Kolegium, jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej uznając, że w tego rodzaju sprawie winien orzekać wojewoda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 w/w ustawy procesowej należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie spór zaistniały pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu był sporem negatywnym i dotyczył wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] stycznia 2007 r. 2008 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 25 września 1954 r. nr L.RL.IV/12/45/54 - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie Krzywa-Jasionka-Banica, stanowiącej w dacie przejęcia własność J. H..

Istota sporu sprowadzała się w tym przypadku do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z w/w organów jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w powyższej sprawie.

Jak nadmieniono we wniosku w/w orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 25 września 1954 r. zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), który to dekret utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (DZ. U. Nr 27, poz. 250). Ta z kolei ustawa została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81).

Powyższe akty nie zawierały żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Z tego powodu orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzednio prezentowało pogląd, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych na podstawie w/w dekretu jest samorządowe kolegium odwoławcze. Tego rodzaju stanowisko (już historyczne) oparte było m. in. na poglądzie, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) starosta został upoważniony do wydawania niektórych decyzji w sprawach związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej a ponadto miał on kompetencję do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis zaś art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578) wskazywał samorządowe kolegium odwoławcze jako organ odwoławczy od decyzji starosty.

Akcentowano też, że nowelizacja art. 17 pkt 1-3 k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), wprowadziła zasadę zgodnie, z którą w myśl art. 17 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są kolegia odwoławcze chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wreszcie Sąd podkreślał, że wojewoda – na zasadzie art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 91, poz. 577) w brzmieniu nadanym ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 22, poz. 268) - jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko wtedy, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. W odniesieniu zaś do spraw o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych przez prezydia powiatowych rad narodowych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., brak było takiego przepisu szczególnego, który uzasadniałby właściwość wojewody (vide: postanowienie NSA z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I OW 17/05).

Sytuacja zmieniła się jednak z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U Nr 31, poz. 206), tj. z dniem 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta – jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) – stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach których przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą obecnie wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

We wspomnianym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił zatem, że jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, także jako organ wyższego stopnia, jest wojewoda. Treść przy tym – zdaniem Sądu - omawianych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów samorządu terytorialnego. W związku z powyższym obecnie, w zmienionym stanie prawnym, organem właściwym do prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych w oparciu o dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, jest bezsprzecznie wojewoda.

W przedmiotowej sprawie problem sprowadzał się jednak do udzielenia odpowiedzi na pytanie, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania nadzorczego, prowadzonego w stosunku do orzeczenia wydanego na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. a zakończonego decyzją z dnia 4 kwietnia 2008 r. stwierdzającą nieważność takiego orzeczenia, wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu.

W myśl przepisu art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach dotyczących wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Regulacja ta, odczytywana tylko literalnie, mogłaby zatem wskazywać w tym przypadku na właściwość Kolegium. Tym niemniej trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06), w którym wyrażono pogląd, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów, a który to pogląd podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

Na aprobatę bowiem zasługuje stanowisko, w myśl którego wobec przeniesienia uprawnień jednego organu na drugi, ma miejsce także zmiana rozumienia pojęcia "organ, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji". Takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2002 r. (sygn. akt II SA 2554/01, Samorząd Terytorialny, 2003, nr 5, s. 56), na gruncie którego Sąd wskazał, iż właściwość do rozpoznania spraw w postępowaniach nadzwyczajnych wyznaczana jest przez aktualną właściwość rzeczową organu. Przyjąć bowiem należy, iż ustalając właściwość organu w sprawach wznowienia postępowania, po zmianie właściwości rzeczowej organów, należy poszukiwać rozwiązania uniwersalnego a taką gwarancję daje przyjęcie, że kompetencje do prowadzenia postępowania wznowionego przechodzą na nowy organ.

W ocenie Sądu orzekającego pogląd, że przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi winno obejmować wszelkie postępowania, prowadzone w trybach zwykłych, jak i nadzwyczajnych (chyba, że przepis prawa wyraźnie wskazuje, których trybów postępowania przepisy o zmianie właściwości nie obejmują) ma swe szczególne uzasadnienie w przypadku trybu wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją umożliwiającą ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu skontrolowania, czy jedna lub więcej wad tego postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., nie wpłynęła w sposób istotny na treść decyzji. Nie ma zaś żadnych racjonalnych oraz normatywnych powodów, aby w przypadku zmiany właściwości rzeczowej organów w danej kategorii spraw administracyjnych, dokonywać sztucznego podziału na sprawy załatwiane w trybie zwykłym, zastrzeżone do kompetencji organów, którym obecnie przekazano kompetencje do załatwiania tych spraw oraz sprawy załatwiane w trybie nadzwyczajnym (w tym wypadku wznowieniowym), gdzie właściwość pozostawałaby przy organach uprawnionych uprzednio do ich załatwiania. Nie ma także w świetle wskazanej wyżej argumentacji racjonalnych podstaw do zanegowania poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w powołanym wcześniej wyroku z dnia 8 listopada 2007 r., wskazującego że organ, na który przeszła kompetencja do orzekania w danym rodzaju spraw, winien orzekać nie tylko na gruncie art. 151 k.p.a. w przedmiocie wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), ale że na gruncie art. 150 w zw. z art. 149 k.p.a., winien on orzekać także o samym wznowieniu postępowania.

Należy ponadto podnieść, że przedmiotowe przeniesienie kompetencji wynika ze zmiany w tym zakresie przepisów prawnych. Wprawdzie początkowo (o czym wspomina wnioskodawca) zmiana w określaniu organu właściwego do orzekania w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych przez prezydia powiatowych rad narodowych w oparciu o przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny była uzasadniana tylko odmienną wykładnią przepisów prawa, niemniej już po dniu 1 kwietnia 2009 r. tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zmiana ta jest uzasadniona zmianą przepisów ustawowych. Tego rodzaju zaś sytuacja powoduje przeniesienie kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 stycznia 2007 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 25 września 1954 r. na Wojewodę Małopolskiego, który zyskał swą kompetencję wskutek zmiany przepisów.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.