Uzasadnienie
Wójt Gminy L. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.B. z dnia 22 lipca 2013 r. o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A.B. i M.B. za okres od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] września 2012 r.
Z nadesłanych przez Wójta Gminy L. akt sprawy wynika, że w dniu 14 czerwca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wpłynęło pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. informujące, iż w sprawie alimentacyjnej prowadzonej przeciwko dłużnikowi M.B., na mocy nowego tytułu wykonawczego, tj. wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...], od dnia [...] czerwca 2011 r. zostały podwyższone alimenty dla osób uprawnionych, tj. A.B. i M.B., do kwoty po [...] zł miesięcznie.
Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w ten sposób, iż przyznał A.B. i M.B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po [...] zł miesięcznie, w okresie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] września 2013 r.
A.B., przedstawiciel ustawowy A.B. i M.B., wnioskiem z dnia 22 lipca 2013 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o "podwyższenie i wyrównanie zaległych alimentów od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia pobierania świadczeń w tutejszym ośrodku".
Prezydent Miasta Z. przy piśmie z dnia 22 sierpnia 2013 r. przekazał w/w wniosek Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w L., wskazując, iż z uwagi na fakt, że aktualnym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest Gmina L., organem właściwym do jego rozpatrzenia jest Wójt Gminy L. W związku z powyższym, A.B. wnioskiem z dnia 5 września 2013 r. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o "podwyższenie i wyrównanie zaległych alimentów od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia pobierania świadczeń w tutejszym ośrodku".
Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmówił A.B. wyrównania zaległych alimentów podwyższonych od dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji podał, iż nie jest organem właściwym w niniejszej sprawie, gdyż świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla A.B. i M.B. są wypłacane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L. dopiero od dnia [...] października 2012 r. W jego ocenie, nie jest możliwe wydanie decyzji w przedmiocie zmiany wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustalonych przez inny organ administracji publicznej na okres od dnia [...] czerwca do dnia [...] września 2012 r., gdy strona była świadczeniobiorcą w innej gminie. Skoro świadczenia na rzecz małoletnich dzieci zostały przyznane z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. i przez ten organ były wypłacane do dnia podwyższenia alimentów, to organem właściwym wierzyciela był wówczas Prezydent Miasta Z. Na skutek złożenia przez A.B. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], które decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło w całości postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podało, że organ administracji publicznej, który uznaje się w sprawie za niewłaściwy i za podstawę wydania decyzji odmawiającej spełnienia żądania strony wskazuje brak swojej właściwości nie może wydać decyzji merytorycznej, tzn. rozstrzygającej sprawę co do istoty. Natomiast w przypadku, gdy organ administracji publicznej uznaje się za niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku, który został mu przekazany przez inny organ w trybie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), powinien wystąpić, stosownie do art. 22 § 3 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 22 §1 pkt 1 K.p.a., do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie negatywnego sporu o właściwość, a nie wydawać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji uznało za bezprzedmiotowe, co skutkowało jego uchyleniem i umorzeniem postępowania przed organem pierwszej instancji.
W związku z powyższym, Wójt Gminy L. powołanym na wstępie wnioskiem wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Z. Prezydent Miasta Z. w odpowiedzi na wniosek podał, że z uwagi na fakt, iż aktualnym miejscem zamieszkania osób uprawnionych do świadczeń funduszu alimentacyjnego jest Gmina L., organem właściwym do rozpatrzenia wniosku, na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 10 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), jest Wójt Gminy L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy L. a Prezydentem Miasta Z., albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku A.B. z dnia 22 lipca 2013 r. o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A.B. i M.B. za okres od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] września 2012 r.
Wniosek niniejszy jest dopuszczalny, gdyż w/w organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.
W sprawach z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przepisem określającym właściwość miejscową gminy jest art. 12 ust. 1 cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W świetle tego przepisu, postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Zgodnie z art. 2 pkt 10 tej ustawy, organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (osoby uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna – art. 2 pkt 11 cyt. ustawy). Stosownie do treści art. 29 ust. 1 powołanej ustawy, zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów.
Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy o zmianie wysokości zasądzonych alimentów (wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...]) wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 14 czerwca 2013 r., wraz z pismem komornika sądowego, zaś osoby uprawnione do przedmiotowych świadczeń, tj. małoletni A.B. i M.B. (wierzyciele), zamieszkują, wraz z matką A.B., od dnia 20 września 2012 r. w miejscowości [...], Gmina L. Miejscem zamieszkania w/w osób po wpływie przedmiotowego tytułu wykonawczego była zatem Gmina L. Należy więc przyjąć, że organem właściwym miejscowo do rozpatrzenia wniosku A.B. z dnia 22 lipca 2013 r. o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A.B. i M.B. za okres od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. jest Wójt Gminy L. Przedstawiona wykładnia przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest również podzielana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OW 313/13, z dnia 8 września 2011 r., I OW 99/11, z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OW 74/11, z dnia 15 kwietnia 2011 r., I OW 2/11, z dnia 26 listopada 2010 r., I OW 138/10, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.