Postanowienie NSA z 24 maja 2012 r., I OW 48/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Mazowieckim a Starostą Powiatu Żyrardowskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie decyzji

Sprawa

w sprawie wygaszenia prawa trwałego zarządu przysługującego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa postanawia wskazać Starostę Powiatu Żyrardowskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Joanna Runge-Lissowska
specjalista Edyta Pawlak protokolant

Uzasadnienie

Wojewoda Mazowiecki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Powiatu Żyrardowskiego, który z organów jest właściwy do rozpoznania wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

W uzasadnieniu wniosku Wojewoda podał, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Starosty Powiaty Żyrardowskiego pismem z dnia 3 listopada 2011 r. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego GDDKiA w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0225 ha położonej w obrębie R. pow. żyrardowski.

Starosta zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2011 r. powyższy wniosek przekazał Wojewodzie Mazowieckiemu, przyjmując, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ustanowienie trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stwierdza wojewoda. Organem właściwym do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu jest organ, który wcześniej wydał decyzję o jego ustanowieniu. Starosta stwierdził nadto, że w tej sprawie brak jest decyzji wojewody o ustanowieniu trwałego zarządu na działce nr [...] (pomyłka w oznaczeniu numeru działki, powinno być [...]), gdyż nieruchomość położona jest poza pasem drogowym.

Wojewoda powołał się na przepisy art. 20 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2002 r., które dotyczą ustanowienia trwałego zarządu na nieruchomościach nabywanych przez GDDKiA na cele budowy dróg. Nieruchomość, o którą chodzi w tej sprawie, została nabyta w trybie art. 13 ust. 3 powołanej ustawy, jako część nieruchomości, która pozostała poza pasem drogowym i która nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele ze względu na wykup części nieruchomości przeznaczonej pod drogę.

Generalny Dyrektor w piśmie z dnia 16 grudnia 2011 r. opowiedział się za właściwością Starosty, bowiem w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. brak jest uregulowań co do ustanawiania trwałego zarządu na nieruchomościach położonych poza pasem drogowym, zaś art. 23 ustawy odsyła w sprawach nieuregulowanych w ustawie do stosowania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z treści przepisów tej ustawy wynika, że w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa organem właściwym do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu jest starosta. Stanowisko to podziela Wojewoda Mazowiecki uznając się za organ niewłaściwy w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu Żyrardowskiego wniósł o oddalenie wniosku, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpatrzenie sprawy pod nieobecność Starosty.

W uzasadnieniu wniosku podtrzymał swe poprzednie stanowisko, stwierdzając nadto, że jeśli zakup przez GDDKiA resztówki nie nastąpił na potrzeby realizowanej inwestycji drogowej ale do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa to nie mają zastosowania przepisy z art. 23 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż w tej sytuacji nie powstaje trwały zarząd z mocy ustawy na rzecz GDDKiA jako państwowej jednostki organizacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Spór kompetencyjny o rozstrzygnięcie którego wystąpił Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a. podlega rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozstrzygając powstały pomiędzy organami spór kompetencyjny Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewody Mazowieckiego, iż na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194) powstaje z mocy prawa trwały zarząd na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do nieruchomości nabytych na własność Skarbu Państwa na cele budowy dróg krajowych. Ustanowienie trwałego zarządu w odniesieniu do dróg krajowych stwierdza w drodze decyzji wojewoda (art. 20 ust. 4 ustawy).

Sytuacja taka nie ma miejsca gdy nieruchomość zostaje nabyta przez GDDKiA na wniosek właściciela, jako część nieruchomości która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele ze względu na nabycie innej części tej nieruchomości pod drogę, a więc w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

W odniesieniu do nabytych przez Generalną Dyrekcję na rzecz Skarbu Państwa w tym trybie nieruchomości, położonych poza pasem drogowym, ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie zawiera odrębnych regulacji.

Oznacza to, że z racji odesłania zawartego w art. 23 specustawy w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te stosuje się wprost.

Stan prawny nieruchomości, o której mowa w niniejszej sprawie regulują więc przepisy art. 17 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W myśl art. 17 ust. 1 państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomość na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa; do nabytych nieruchomości uzyskują trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia. Ustawa w tym przypadku nie wymaga stwierdzenia nabycia zarządu z mocy prawa drodze decyzji.

Mimo niewydania w tym przedmiocie decyzji wygaśniecie zarządu wymaga wydania decyzji. Podstawę prawną do wydania takiego aktu stanowi przepis art. 46 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organem właściwym w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa jest zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej ustawy starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. jako organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia prawa zarządu do nieruchomości nr [...] wskazał Starostę Powiatu Żyrardowskiego.

Sąd nie orzekł o zasądzeniu kosztów, gdyż przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiej możliwości w sprawach dot. rozstrzygania sporów pomiędzy organami administracji.