Uzasadnienie
Wnioskiem z 11 marca 2024 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., działający z upoważnienia Burmistrza L. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem L. a Prezydentem Miasta Poznań w przedmiocie wskazania organu właściwego do poniesienia odpłatności za pobyt A.P. z dziećmi w Schronisku dla Bezdomnych Kobiet M. w Poznaniu.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Prezydent Miasta Poznań zwrócił się do Burmistrza L. na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2023.901 t.j., dalej również jako "u.p.s."), o refundacje przyznanych i wypłaconych A.P. świadczeń, w trybie art. 101 ust. 3 u.p.s. w tym zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w placówce jej oraz dwójki jej dzieci w łącznej wysokości 23.031,00 zł. Jak wskazał wnioskodawca, A.P. zamieszkuje od 11 lat w Poznaniu, tam jest jej centrum życiowe oraz tam jej syn chodzi do szkoły.
W konsekwencji, jak wskazuje wnioskodawca, w chwili składania wniosku o przyznanie pomocy miejscem zamieszkania A.P. był Poznań, zatem to ten organ jest właściwy do udzielenia pomocy i przyznania zasiłków celowych i nie jest uprawniony refundacji wypłaconych świadczeń. Świadczenia zostały wypłacone A.P. przez Prezydenta Miasta Poznania na podstawie stosownych decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na wniosek Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania, wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Poznania jako organu właściwego miejscowo do udzielenia wsparcia A.P. wyłącznie w miejscu pobytu. W uzasadnieniu wskazano, że świadczenia udzielone A.P. stanowiły świadczenia w sprawach niecierpiących zwłoki w rozumieniu art. 101 ust. 3 u.p.s., bowiem została ona wraz z małoletnimi dziećmi pozbawiona mieszkania i niezwłocznie potrzebowała schronienia, zatem na podstawie art. 101 ust. 7 uprawniony jest do refundacji tych świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek należało odrzucić.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa).
Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Taka sytuacja zachodzi tylko w rozstrzyganiu przez organy administracji sprawy indywidualnej, podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie spór dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu wydatków na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s., zgodnie z którym gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z treści tej normy prawnej nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Przepis ten nie odnosi się do organów, ale do samych gmin, które są osobami prawnymi, stąd spór taki stanowić może podstawę do wszczęcia sprawy cywilnej. Oznacza to, iż skoro rozliczenia między gminami dokonywane są na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s. nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić w tej sytuacji o sporze o właściwość, do którego rozstrzygnięcia uprawniony byłby Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia NSA z dnia 28 lutego 2007 r., w sprawie o sygn. akt I OW 73/06; z dnia 22 grudnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt I OW 97/08; z dnia 2 lipca 2010 r., w sprawie o sygn. akt I OW 55/10; z dnia 6 września 2013 r., w sprawie o sygn.at I OW 82/13; z dnia 3 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OW 248/13).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.