Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 marca 2014 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa Gorlice o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 listopada 2006r. nr SKO.I-01/313/GNp/06. Wniesiono o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 10 listopada 2006r., po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa Gorlice, reprezentowanego przez Nadleśniczego J.L., stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954r. nr [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie Zdynia, stanowiącej - w dacie przejęcia - własność T. D.. Podstawę prawną ww. orzeczenia PPRN w Gorlicach stanowiły przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. 1947 r., Nr 46, poz. 339).
Pismem z dnia 04 maja 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia 10 listopada 2006r. wystąpił Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Gorlice. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010r. uznało się za niewłaściwe w sprawie i przekazało przedmiotowy wniosek Wojewodzie Małopolskiemu wskazując na zajmowane wówczas w orzecznictwie stanowisko, według którego sprawa nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954r. powinna być przedmiotem postępowania przed organami administracji rządowej zaś w związku z art. 3 ust. 1 lit. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206) organem administracji rządowej właściwym powinien być odpowiedni wojewoda.
Ponadto Kolegium powołało pogląd zawarty w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 39/10, według którego przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi winno obejmować wszystkie postępowania prowadzone w trybach zwykłych, jak i nadzwyczajnych. Wojewoda Małopolski nie podzielił tego poglądu.
Postanowieniem z dnia 09 lutego 2011r. sygn. akt I OW 180/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 sierpnia 2010 r. oraz oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wskazując, iż żaden z organów pozostających w sporze kompetencyjnym tj. ani Wojewoda Małopolski ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie są właściwe w tej sprawie, gdyż właściwym w tej sprawie jest inny organ administracji publicznej, a mianowicie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Realizując postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 lutego 2011r. Wojewoda Małopolski przesłał akta przedmiotowej sprawy do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2011r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie uważa się za organ właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Przytaczając stanowisko zajęte w postanowieniu NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt I OW 180/10 Minister wskazał, iż w dniu 17 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie 7 sędziów, podjął uchwałę (sygn. akt II OPS 1/12) zawierającą ocenę prawną odmienną od wyrażonej ww. postanowieniu z dnia 9 lutego 2011 r. Otóż NSA stwierdził, iż organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a."), właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, wydanej przez organ wymieniony w art. 17 k.p.a. ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 w związku z art. 20 k.p.a.
W ocenie Ministra dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, jest wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 k.p.a., dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności musi być określany wyłącznie na podstawie wskazanych wyżej przepisów.
W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o wskazanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy. Podniesiono, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, uznał iż zmiana właściwości miejscowej lub rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem uprawnień do orzekania o wznowieniu postępowania na nowy organ. Wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. jest Wojewoda. Organem wyższego stopnia nad Wojewodą jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a zatem w ocenie Kolegium ten organ jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji objętej niniejszym wnioskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Art. 15 § 2 powołanej ustawy stanowi, że do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Z kolei według art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powinna poprzedzać ocena jego dopuszczalności - w rozumieniu odpowiednio stosowanego art. 58 § 1 p.p.s.a.
Rozważając dopuszczalność wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należy mieć na względzie, że według utrwalonych poglądów sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność stanowisk, co do właściwości organu, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór kompetencyjny może więc powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Tak więc spór kompetencyjny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz musi mieć charakter konkretny, dotyczący określonej sprawy administracyjnej, ponadto musi być aktualny (v. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OW 95/11 oraz z dnia z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GW 7/11).
W przypadku gdy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie spełnia tych wymogów, brak jest możliwości wskazania organu właściwego do rozpoznania. Z tych względów trafnie - w ocenie składu orzekającego - w judykaturze wniosek niespełniający wskazanych wymogów uznawany jest za niedopuszczalny (v. np. postanowienia NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r. sygn. akt II OW 25/05 oraz z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II OW 48/08).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgłoszony w tej sprawie sądowoadministracyjnej wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlegał odrzuceniu – jako niedopuszczalny. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy organem samorządowym a organem administracji rządowej, uczynił to mianowicie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt I OW 180/10 wskazując Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Akta sprawy zostały w/w organowi przekazane w dniu 27 kwietnia 2011 r. i znamienne jest, iż po upływie 3 lat organ ponownie występuje o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazując na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OPS 1/12 z której treści miałaby wynikać właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniona byłaby taka ocena przesłanki dopuszczalności sporu kompetencyjnego, która dawałaby możliwość wydania "konkurencyjnego" orzeczenia co do kompetencji organu właściwego do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej.
Nie ulega przecież kwestii, że stosownie do regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. wiążącym jest rozstrzygnięcie wydane w sprawie sporu kompetencyjnego – wskazujące organ właściwy (tak też: postanowienia NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 25/05 oraz z dnia 6 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OW 26/08).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że wydane w sprawie administracyjnej postanowienie jest wiążące co do oceny prawnej w przedmiocie właściwości organu i powoduje, że spór kompetencyjny w istocie nie może być uznany za "aktualny". Znamiennym jest, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi występuje z wnioskiem po upływie 2 lat od uchwały z dnia 17 kwietnia 2012 r. Nasuwa się więc pytanie jakie czynności zostały w sprawie podjęte po przekazaniu akt do właściwego organu, gdyż wszystkie terminy określone w art. 35 k.p.a. zostały przekroczone rażąco, jednakże ta kwestia pozostaje poza ramami rozstrzygnięcia niniejszego wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tych też względów związanie oceną prawną - co do właściwości organu - wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, powoduje niedopuszczalność sporu kompetencyjnego w sprawie administracyjnej, w której wyrok ten został wydany. Skutkuje to koniecznością odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.