Postanowienie NSA z 24 lipca 2012 r., I OW 80/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Koło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Koło a Burmistrzem Gołdapi w przedmiocie wskazania organu właściwego

Sprawa

w sprawie skierowania T.C. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Gołdapi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Skład

sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Jan Paweł Tarno
sędzia del. NSA Wiesław Morys
sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska protokolant

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2012 r. Burmistrz Miasta Koła, reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kole, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Burmistrzem Miasta Koła a Burmistrzem Gołdapi w sprawie rozpatrzenia wniosku T. C. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta Koła wskazał, że w dniu 15 marca 2012 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Gołdapi, z upoważnienia Burmistrza Gołdapi, skierował do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kole pismo, w którym przesłał dokumentację dotyczącą skierowania do domu pomocy społecznej T. C., jednocześnie uznając się niewłaściwym w niniejszej sprawie.

Wnioskodawca wskazał, że z dokumentów sprawy wynika, iż T. C. jest osobą bezdomną w rozumienie art. 6 pkt. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), gdyż nie jest nigdzie zameldowany oraz nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym. Zdaniem wnioskodawcy, według art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, skoro ostatnim miejscem zameldowania T. C. na pobyt stały była Gmina Gołdap, ul. (...), miejscowo właściwą gminą do rozpoznania sprawy dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej jest Gmina Gołdap, a nie Gmina Koło. Z dokumentu "Poświadczenie wymeldowania" z dnia 5 marca 2012 r. wystawionego przez Urząd Miejski w Gołdapi (znak ON-SO.1.5345.149.2012) wynika, że T. C. nie jest niegdzie zameldowany na pobyt stały. Z ww. dokumentu, a także z dokumentu "Poświadczenie zameldowania" z dnia 1 lutego 2011 r. wystawionego przez Urząd Miejski w Gołdapi (nr 76/11) wynika, że ostatnie miejsce zameldowania T.C. to "19-500 Gołdap, ul. (...)". Powyższe wynika także z kserokopii dowodu osobistego T. C. nr (...) wydanego przez Burmistrza Gołdapi. Wywiad środowiskowy potwierdził, że T. C. jest osobą bezdomną, nie ma mieszkania. Po rozwodzie z żoną (w lutym 2007 r.) sporadycznie przebywał u rodziców, obecnie zaś przebywa w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w Mogilnie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gołdapi wskazał, że podtrzymuje stanowisko o swojej niewłaściwości do załatwienia wniosku T. C. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej. Burmistrz Gołdapi podniósł, że T.C. nie jest osobą bezdomną – od czasu rozwodu, czyli od 2007 roku, mieszkał u swoich rodziców w Kole przy ul. (...), co wskazuje na to, że T. C. przeniósł swoje centrum życiowe poza gminę Gołdap. Z rozmowy przeprowadzonej z byłą żoną ubiegającego się o świadczenie – A. C. wynika, że T. C. nie przebywa w Gołdapi, wyjechał do rodziców, nawet nie widuje się z dziećmi. Z tych względów, w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: "P.p.s.a." sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych.

Przez spory, o których mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć sytuacje, w których przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie - spór pozytywny, względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy w tej sprawie.

Taki właśnie negatywny spór o właściwość między dwoma organami samorządu terytorialnego wystąpił w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej kompetencji do rozpoznania wniosku T. C. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Właściwość miejscową gminy obowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Przepis art. 101 ust. 3 tej ustawy, który ma zastosowanie w przypadkach niecierpiących zwłoki, nie dotyczy spraw związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej.

W przypadku świadczenia polegającego na skierowaniu do domu pomocy społecznej, właściwość gminy precyzuje art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez wskazanie, że jest nią organ gminy właściwej dla wnioskodawcy w dniu skierowania do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy i niewątpliwie zakład opiekuńczo – leczniczy nie spełnia ustawowych przesłanek do zaliczenia go do kategorii lokali mieszkalnych.

Okoliczności sprawy wskazują, że T. C. jest osobą bezdomną. Nie zamieszkuje obecnie w lokalu mieszkalnym, przeznaczonym na pobyt stały osób w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych, przebywa w Zakładzie Opiekuńczo – Leczniczym w Mogilnie.

Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały T. C. była miejscowość Gołdap ul. (...), a więc organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej, jest Burmistrz Gołdapi.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w przypadku osoby bezdomnej powinna ona otrzymać pomoc od gminy, na terenie której jest zameldowana na pobyt stały (por. postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OW 8/10, z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OW 95/10 czy z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt I OW 68/11).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i 15 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.