Postanowienie NSA z 21 czerwca 2017 r., I OZ 1011/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 o oddaleniu wniosku o uzupełnieniu oraz o odmowie sprostowania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 668/16

Sprawa

w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika S. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Sikorska przewodnicząca

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku S.K. o uzupełnienie oraz sprostowanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 w sprawie z jego skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika S. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich, oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 (pkt 1 postanowienia); odmówił sprostowania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 (pkt 2 postanowienia).

W uzasadnieniu Sąd ten podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na ww. decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia [...], postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 odrzucił skargę.

Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej z urzędu w dniu 21 listopada 2016 r., przy piśmie Sądu z dnia 2 listopada 2016 r.

Pismem z dnia 3 grudnia 2016 r. (5 grudnia 2016 r. - data stempla pocztowego na przesyłce) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o uzupełnienie oraz sprostowanie ww. postanowienia, kwestionując jego uzasadnienie. Skarżący, cytując fragment ww. postanowienia (strona 5 i 6 postanowienia): "Postanowieniem z dnia [...] Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia UKSW w Warszawie wznowił postępowanie administracyjne w sprawie utrzymania w mocy decyzji Kierownika S. dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Sławomira Kulety odnośnie wyrażenia zgody na przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w roku akademickim 2008/2009. W konsekwencji powyższego, Kierownik S(...). S. K. otrzymał ww. decyzję w dniu [...] r.", wniósł o jego uzupełnienie oraz sprostowanie, zwracając się do Sądu z zapytaniem: "1. Kiedy i przez kogo zostało umorzone postępowanie administracyjne toczące się w sprawie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia [...]? Pytam, ponieważ do wznowienia postępowania administracyjnego w danej sprawie, potrzebne jest uprzednie jego umorzenie w tej sprawie. Pytam, bo wyrokiem NSA z dnia 2 X 2013 r. ws. I OSK 773/13 doszło do jedynego znanego mi umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie która dotyczyła jednocześnie mnie i UKSW. Postępowanie administracyjne, które zostało umorzone na mocy tego wyroku NSA, dotyczyło jednak zupełnie innej kwestii niż podaje to sąd w swoim postanowieniu. Postępowanie administracyjne, które zostało umorzone wyrokiem NSA, dotyczyło sprawy przedłużenia mi studiów doktoranckich o rok. M. B. na mocy postanowienia z dnia 21 IX 2015 r. nie mógł więc wznowić postępowania w sprawie, która nie została wcześniej umorzona. Prorektor M.B. na mocy postanowienia z dnia 21 IX 2015 r. mógł wznowić postępowania w sprawie, która została wcześniej umorzona. Dodatkowo w tym miejscu przywołuję pismo rektora S.D. z dnia 9 XII 2015 r., które przedstawiłem sądowi jako załącznik nr 11 do mojego pisma z dnia 24 VI 2016 r. doręczonego do WSA w dniu 27 VI 2016 r. Pismo rektora z 9 XII 2015 r. zostało poprawione przez rektora. Jego nowa wersja znajduje się w aktach sprawy WSA w Warszawie o sygn. II SA/Wa 1840/15. Z pisma rektora UKSW z dnia 9 XII 2015 r. wynika, iż prorektor UKSW na mocy postanowienia z dnia 21 IX 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w odpowiedzi na mój wniosek z dnia 10 VIII 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego ws. przedłużenia mi stud. dok.;

2. W którym miejscu w moim wniosku z dnia 31 V 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich jest napisane, że proszę o przedłużenie stud. dok. w roku akademickim 2008/2009? Pytam, bo w moim wniosku z dnia 31 V 2008 r. o przedłużenie stud. dok. nie jest określony rok akademicki w którym chcę odbywać studia doktoranckie;
3. Dlaczego sąd napisał w uzasadnieniu swojego postanowienia, iż rzekomo otrzymałem w dniu 21 III 2016 r. decyzję kierownika z dnia 15 III 2016 r., podczas gdy w dniu tym takiej decyzji nie otrzymałem? Pytam, bo decyzja Kierownika S. nie nosi daty 15 III 2016 r., lecz nosi ona datę 8 IX 2015 r. Tylko taką decyzję, tj. z datą 8 IX 2015 r., otrzymałem w dniu 21 III 2016 r., o czym poinformowałem sąd w piśmie z dnia 24 VI 2016 r. (doręczonym do WSA w dniu 27 VI 2016 r.) pod postacią załącznika dołączonego do tego pisma pod pozycją nr 3, zawartość tego załącznika stanowiła decyzja kierownika nr 1/16 z dnia 8 IX 2015 r. oraz koperta w jakiej otrzymałem tę decyzję. W dniu 21 III 2016 r. nie otrzymałem decyzji kierownika z dnia 15 III 2016 r. W niniejszej kwestii dodatkowo podparłem się pismem prorektora M. B. z dnia 11 III 2016 r. przedstawionym w załączniku nr 1 do mojego pisma z dnia 24 VI 2016 r."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek i odmówił sprostowania postanowienia, którym Sąd odrzucił skargę.

Sąd ten powołując się na art. 157 p.p.s.a. podał, że strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. Powyższy przepis w myśl art. 166 p.p.s.a. ma zastosowanie do postanowień, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 zostało doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w dniu 21 listopada 2016 r. Zestawiając datę doręczenia postanowienia - 21 listopada 2016 r. z datą złożenia wniosku o jego uzupełnienie - 5 grudnia 2016 r., Sąd stwierdził, że termin do jego wniesienia został zachowany.

Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. uzupełnieniu mogą podlegać dwa elementy orzeczenia, tj. rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionej skargi lub dodatkowe orzeczenie, które powinno się znaleźć w wyroku (postanowieniu), a którego sąd nie zamieścił (np. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania).

Podkreślił, że nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia poprzez zamieszczenie w nim określonych - żądanych przez stronę postępowania - kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 465/11). Ewentualne braki takiego uzasadnienia mogą być kwestionowane wyłącznie w postępowaniu odwoławczym.

We wniosku złożonym w niniejszej sprawie skarżący domagał się uzupełnienia uzasadnienia postanowienia o wskazanie dodatkowych kwestii związanych z ustaleniami faktycznymi.

Odnosząc się do tak sformułowanego wniosku Sąd I instancji stwierdził, że postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto, postępowanie określone w art. 157 § 1 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie orzeczenia, a nie jego uzasadnienia. Stąd też wniosek o uzupełnienie uzasadnienia na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. został oddalony.

Rozpoznając wniosek skarżącego o sprostowanie postanowienia WSA w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16, Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym (§ 2 zd. 1 powołanego wyżej artykułu).

Sprostowanie orzeczenia może nastąpić z urzędu, jeżeli sąd stwierdzi występujące w nim niedokładności, a także na wniosek każdej ze stron postępowania lub jego uczestników.

Sprostowanie wyroku nie jest ograniczone żadnym terminem.

Sąd I instancji podał, że istotą sprostowania jest wyeliminowanie błędów, o których mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a., a które zawiera orzeczenie - jego sentencja, czy też uzasadnienie, przy czym nie może ono prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia.

W trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. sprostowaniu podlegają niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, przy czym wszystkie wymienione nieprawidłowości muszą być bezsporne i oczywiste. Jako niedokładności uznać można nieścisłości np. w oznaczeniu stron, dokładnym wymienieniu innych podmiotów występujących w postępowaniu, czy nieprawidłowe podanie imienia strony. Z kolei za błędy pisarskie może być uznane widoczne, niewłaściwe użycie wyrazu, czy też jego niezamierzone opuszczenie. Błędem rachunkowym będzie z kolei niewłaściwe przeprowadzenie działań arytmetycznych. Przez oczywiste omyłki należy rozumieć wszystkie inne sytuacje poza wymienionymi powyżej, które swoim charakterem są do nich zbliżone.

Sąd ten podkreślił, że wszystkie wymienione w ww. przepisie wady orzeczenia charakteryzują się ich oczywistością stanowiącą zarazem granice przedmiotowej dopuszczalności sprostowania. Sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się zarówno do zmiany pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przedmiotem sprostowania wyroku mogą być zatem niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się sprostowania postanowienia WSA w Warszawie z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 668/16 w zakresie ustaleń faktycznych, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia w rzeczywistości zmienia to postanowienie co do istoty. Tym samym zmiany, których domaga się skarżący, nie stanowiłyby sprostowania, ale dotyczyłyby merytorycznej treści postanowienia, co należy uznać za niedopuszczalne.

W zażaleniu S.K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zdaniem skarżącego, jego wniosek o sprostowanie i uzupełnienie postanowienia z dnia 27 października 2016 r. zasługuje na uwzględnienie i w tym zakresie powołuje się na jego treść.

W odpowiedzi na zażalenie Rektor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o odrzucenie zażalenia w całości jako niedopuszczalnego, podnosząc, że brak jest przytoczenia podstaw jego wniesienia i ich uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest niezasadne.

Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku. Zgodnie z art. 166 P.p.s.a. przepis umożliwiający uzupełnienie wyroku stosuje się także do postanowień.

Na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a. uzupełnieniu mogą podlegać dwa elementy orzeczenia, tj. rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionej skargi (zażalenia) lub dodatkowe orzeczenie, które powinno się znaleźć w wyroku (postanowieniu), a którego sąd nie zamieścił (np. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania).

Podkreślić należy, że nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia poprzez zamieszczenie w nim określonych - żądanych przez stronę postępowania - kwestii, bowiem takie działanie nie zmierza do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności.

We wniosku z dnia 5 grudnia 2016 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniesionym w niniejszej sprawie skarżący wniósł o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia w zakresie stanu faktycznego, który w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo opisał Sąd I instancji. Dokonując analizy wniosku o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że brak było podstaw do jego uwzględnienia, tym samym zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. We wskazanym wyżej orzeczeniu Sąd orzekł o całości skargi uznając, że jako niedopuszczalna podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Przepisy ustawy P.p.s.a. nie obligowały Sądu do zamieszczenia w postanowieniu dodatkowego orzeczenia zarówno w sentencji, jak i jego uzasadnieniu, więc uznać należało, iż jest ono kompletne i zawiera wymagane prawem elementy. Żądanie skarżącego dotyczące uzupełnienia powyższego orzeczenia o stan faktyczny należy zatem ocenić jako wykraczające poza zakres określony w art. 157 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Nie budzi wątpliwości, że wskazane w art. 156 § 1 P.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywista wadliwość może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. W orzecznictwie przyjmuje się, iż sprostowanie niedokładności (nieścisłości) należy rozumieć, jako właściwe oznaczenie strony bądź podmiotów postępowania, czy też ich pełnej nazwy. Błąd pisarski to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy, to natomiast błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w powołanym przepisie jest "inna oczywista omyłka", które to pojęcie ma znacznie szerszy zakres, jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. Przyjmuje się również, że sprostowanie orzeczenia w rozumieniu powołanego przepisu nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji zmiany, których domaga się skarżący nie mieszczą się w zakresie niedokładności czy nieścisłości, o których mowa w powołanym przepisie. Sprostowania, których domaga się skarżący, należą do merytorycznej treści postanowienia, zatem żądanie ich sprostowanie nie może zostać uwzględnione.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.