Postanowienie NSA z 17 lutego 2015 r., I OZ 103/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ł. i M. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1160/13 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. Ł. i M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy pozytywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1160/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że z oświadczenia skarżących wynika, że na dochód miesięczny ich rodziny składa się emerytura Z. Ł. w kwocie 2061,00 zł brutto oraz zasiłek dla bezrobotnych wypłacany M. Ł. w kwocie 776 zł brutto. Skarżący oświadczyli również, że M. Ł. jest właścicielem nabytych w spadku nieruchomości w postaci działki gruntu o powierzchni 0,4218 ha oraz budynku mieszkalnego wybudowanego w 1947 r. o powierzchni 93 m2. Skarżący posiadają również oszczędności w wysokości 4 000 zł.

Zdaniem Sądu okoliczność posiadania przez skarżących oszczędności w wysokości 4000 zł uniemożliwia przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie. Uwzględnienie wniosku prowadziłoby bowiem do niesłusznego przerzucenia na Skarb Państwa kosztów prowadzenia przez strony sporu sądowego, pomimo tego, że posiadane przez nich środki finansowe są wystarczające do samodzielnego ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w niniejszej sprawie, bez konieczności uzyskania wsparcia ze środków publicznych.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, chcąc skorzystać z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, bowiem nie stać ich na opłacenie pomocy prawnej. Podkreślili, że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnili przeznaczenie zaoszczędzonej sumy pieniędzy na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania, w tym także zakup opału, leczenie i różne opłaty stałe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Celem tej instytucji jest zapewnienie realnego prawa do sądu stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - zbadał przesłanki warunkujące przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym i prawidłowo doszedł do przekonania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiadają stały miesięczny dochód, na który składają się emerytura skarżącej w kwocie 2061 zł brutto oraz zasiłek dla bezrobotnych skarżącego w kwocie 776 zł brutto. Ponadto skarżący jest właścicielem nieruchomości w postaci działki gruntu o powierzchni 0,4218 ha oraz budynku mieszkalnego wybudowanego w 1947 r. o powierzchni 93 m2. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że przy stałym miesięcznym dochodzie skarżący są w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania. Niezależnie od tego skarżący dysponują stosowną kwotą oszczędności i nie wykazali aby z tych oszczędności nie mogli przeznaczyć środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej.

Ponadto należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Właściciel nieruchomości dysponuje bowiem majątkiem, w wyniku obciążenia którego może pozyskać środki potrzebne do pokrycia kosztów sądowych. (por. postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2006 r. sygn. akt II OZ 726/06 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tej sytuacji należy uznać, iż skarżący posiadając stałe miesięczne dochody i majątek trwały powinni poczynić odpowiednie dodatkowe oszczędności aby zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., oddalił zażalenie.