Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego na podstawie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I wskazał, że stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Sąd I instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, ponieważ skarga jest niedopuszczalna. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości zaskarżenia rozstrzygnięć sądów powszechnych w sprawach dotyczących przerw w wykonywaniu kar pozbawienia wolności.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd I instancji stwierdził, że przy orzekaniu na podstawie powołanego przepisu art. 247 p.p.s.a. Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył skarżący i wniósł o zmianę postanowienia polegającą na przyznaniu prawa pomocy oraz o przeprowadzenie dowodu z uzasadnienia zażalenia na okoliczności tam powołane. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd Okręgowy w Siedlcach odmawiając przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności był zobligowany do podjęcia działań zmierzających do zabezpieczenia mienia skarżącego, czego nie uczyniono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki względem osób fizycznych uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a.
Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, postanowienie NSA z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak, więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051).
Podniesione we wniosku żądanie przyznania prawa pomocy celem skutecznego wniesienia skargi na działania Sądu Okręgowego w Siedlcach w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, brak jest przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są, bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, skarga skarżącego jest niedopuszczalna i oczywiście bezzasadna i z tego powodu skarżącemu, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W takiej sytuacji, zatem zaskarżone postanowienie, odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy uznać należało za odpowiadające prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.