Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 533/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." odmówił J. H. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że istnieją rozbieżności pomiędzy oświadczeniami złożonymi w sprawie niniejszej i w sprawie III SA/Lu 541/14 oraz danymi z dokumentów w aktach sprawy o sygn. I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne). Przy czym obydwa formularze podpisał skarżący, który w sprawie III SA/Lu 541/14 działał jako pełnomocnik żony. Nie można zatem przyjąć za wiarygodne informacji na temat stanu rodzinnego i kosztów utrzymania rodziny podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie niniejszej, skoro są one sprzeczne z informacjami zawartymi w urzędowym formularzu złożonym zaledwie dwa dni później. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący nie ujawnił, że jest właścicielem nieruchomości rolnej. Podał wręcz, że nie posiada żadnego majątku.
W świetle takich okoliczności Sąd Wojewódzki uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno odzwierciedlać aktualny i rzeczywisty stan rodzinny i materialny osoby wnioskującej o udzielenie prawa pomocy i nie powinno pozostawać w sprzeczności z innymi dokumentami i oświadczeniami złożonymi w tym samym okresie w innych sprawach. Natomiast skarżący wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności przedstawił niepełne i sprzeczne informacje odnośnie stanu majątkowego i rodzinnego, co nie pozwala uznać, że wykazano przesłanki przyznania prawa pomocy. Powyższe uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. H. wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest badanie zgodności z prawem wyłącznie zaskarżonego postanowienia WSA w Lublinie z dnia 24 września 2014 r.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się on w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zatem strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd o zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy czym konieczne jest, żeby oświadczenia strony dotyczące jej sytuacji majątkowej były rzetelne i kompletne. Tymczasem w niniejszej sprawie, co prawidłowo wskazał Sąd I instancji, takiej rzetelności brak. Skarżący bowiem przedstawił tylko te informacje, które mają świadczyć o braku możliwości poniesienia przez niego kosztów niniejszego postępowania, pominął zaś informacje, które mogłyby przemawiać za brakiem uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wskazać w tym miejscu należy w ślad za Sądem I instancji, że analiza oświadczeń strony złożonych we wniosku PPF w przedmiotowej sprawie i oświadczeń złożonych w sprawie III SA/Lu 541/14 (wniosek z dnia 10 sierpnia 2014 r.) oraz dokumentów z akt sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) wskazuje, że podawane informacje na temat stanu rodzinnego, kosztów utrzymania koniecznego rodziny, a także stanu majątkowego są niepełne i sprzeczne. Z uzasadnienia wniosku PPF złożonego w sprawie III SA/Lu 541/14 i podpisanego przez skarżącego (działającego w sprawie jako pełnomocnik żony) wynika, że od października 2013 r. nie zamieszkuje z nimi żadne z dzieci. We wniosku tym nie została wykazana również córka [...] jako osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, ani jako osoba, której rodzice ponoszą koszty utrzymania i studiów w W. Należy wskazać, że oświadczenie złożone na urzędowym formularzu w sprawie III SA/Lu 541/14 zostało sporządzone w dniu 10 sierpnia 2014 r., tj. na dwa dni przed datą wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej.
Skarżący także w zażaleniu nie wyjaśnił z jakich powodów dane na temat stanu rodzinnego i kosztów utrzymania w obu złożonych w tych samym czasie urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy są tak niezgodne. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie skarżący nie ujawnił, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 5,9043 ha fiz. (3.7782 ha przeliczeniowych.) oraz 0,0528 ha fiz. lasu, która to okoliczność wynika ze znajdującej się w aktach sprawy I SA/Lu 455/14 (akta administracyjne) decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W przedmiotowym wniosku, w części dotyczącej majątku skarżący podał, że nie posiada nieruchomości rolnej, co stoi w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym.
W konkluzji podzielić należy zdanie Sądu I instancji, że podawane przez skarżącego informacje są niekompletne, a on sam składając sprzeczne oświadczenia utracił wiarygodność. W tym stanie rzeczy, skoro skarżący nie współpracuje z Sądem celem wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej, a wręcz usiłuje wprowadzić Sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej przedstawiając pełne rozbieżności informacje co do okoliczności, które mogą wskazywać na dysponowanie przez niego określonymi środkami finansowymi, to nie można uznać, że powyższe uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Z uwagi na opisane wyżej działania skarżącego niemożliwe jest ustalenie, jak naprawdę wygląda jego sytuacja majątkowa. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony a zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Na marginesie należy tylko wskazać, że skarżący podnosi jedynie w zażaleniu zarzuty do czynności wykonywanych przez referendarza, którego postanowienie na skutek wniesionego sprzeciwu utraciło moc a Sąd sprawę w kwestii przyznania prawa pomocy rozpoznał na nowo i oddalił wniosek z przyczyn niemających związku z czynnościami referendarza. Zatem podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły wpłynąć na ocenę zaskarżonego postanowienia.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.