Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych - z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
W motywach postanowienia odrzucającego skargę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 28 lipca 2020 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na powyższe rozstrzygnięcie upływał dla skarżącej w dniu 27 sierpnia 2020 r. Tymczasem skarga [...] została wniesiona w dniu 28 sierpnia 2020 r., a więc z uchybieniem terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie [...] wskazała, że złożenie skargi po terminie spowodowane było błędnym jego liczeniem i nieuwzględnieniem, że lipiec ma 31 dni, a nie 30. Nie miała świadomości, że doszło do uchybienia terminu, a dowiedziała się o tym z zaskarżonego postanowienia. Dlatego wcześniej nie mogła złożyć wyjaśnień.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Uchybienie terminowi zakreślonemu w powołanym przepisie powoduje, że sąd jest obowiązany skargę odrzucić (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), chyba że stosownie do treści art. 86 p.p.s.a. na wniosek strony i przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w tym przepisie termin do wniesienia skargi zostanie przywrócony.
Z akt sprawy wynika, że Sąd I instancji ocenił termin do wniesienia skargi i stwierdził jego uchybienie, orzekając o jej odrzuceniu postanowieniem z 25 stycznia 2021 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Od tego postanowienia strona, pismem z dnia 4 lutego 2021 r. wniosła zażalenie, które jest przedmiotem rozpoznania w tej sprawie.
Jednocześnie w piśmie tym skarżąca zażądała przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został rozpoznany, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 marca 2021 r. wraz z pouczeniem o przysługującym zażaleniu, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia.
Pismem z dnia 7 marca 2021 r., [...] złożyła zażalenie skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, załączając do niego pismo [...] Centrum Świadczeń z dnia 10 kwietnia 2020 r. W zażaleniu skarżąca zakwestionowała stanowisko WSA zawarte w postanowieniu z dnia 23 lutego 2021 r., "że uchybienie po stronie skarżącej obarczone było niedbałym podejściem do sprawy". Podniosła, że do uchybienia terminu doszło niechcący, skarżąca nie jest prawnikiem, zaś zawiłość przepisów, którymi posługuje się GCŚ jest tak duża, że absobuje znaczną część doby, a reprezentujący ją mąż jest osobą niepełnosprawną jednocześnie jedynym żywicielem rodziny. Powołując się na załączone do zażalenia pismo GCŚ z 10 kwietnia 2020 r. wskazała na zawartą w nim informację o zmianie liczenia terminów w okresie pandemii i na to, że stan zagrożenia trwa nadal.
W dniu 10 marca 2021 r. Przewodniczący Wydziału zarządził, by załączyć do akt sprawy korespondencję skarżącej z 7 marca 2021 r., a akta z zażaleniem z dnia 4 lutego 2021 r. przedstawić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Przypomnieć należy, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie odrzucenie skargi wniesionej po terminie, w przypadku gdy został złożony wniosek o przywrócenie terminu, możliwe jest dopiero po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2015 r., I OZ 1601/15, LEX nr 2067907 i powołane tam: postanowienie NSA z dnia 28 października 2015 r., II OSK 2557/15 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 472). To stanowisko znalazło wyraz w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2021 r. o obowiązku przedłożenia akt po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu.
Pominięcie więc złożonego środka zaskarżenia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi czyniło przedwczesnym orzekanie w przedmiocie odrzucenia skargi.
Zatem dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprawnione będzie orzekanie w przedmiocie odrzucenia skargi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.