Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej jako skarżąca lub Spółka) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na sprecyzowaną w sentencji decyzję Łódzkiego Kuratora Oświaty.
W jego uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r. odrzucono skargę jako spóźnioną. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2015 r. doręczono bowiem skarżącej w dniu 22 października 2015 r., zaś skarga nadana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w placówce pocztowej w dniu 26 listopada 2015 r., co wynika ze stempla pocztowego na kopercie, a więc po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu skarżąca Spółka wskazała, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło niezależnie od niej i bez jej zaniechania. Uchybienie nastąpiło ze względu na zmianę placówki pocztowej, obsługującej skarżącą Spółkę, co spowodowało przejściowe trudności w doręczaniu przesyłek poleconych, a przesyłki z "Samorządowego Kolegium Odwoławczego traktowane były jako przesyłki niesądowe". Ze względu na redukcję zatrudnienia korespondencję kierowaną do skarżącej spółki odbierała "instytucja", od której wynajmowała pomieszczenia. "Instytucja" ta nie zawsze przekazywała korespondencję i nie zawsze prawidłowo informowała ją o dacie odbioru przesyłek poleconych.
W zażaleniu skarżąca spółka wniosła również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej spółki na ww. postanowienie o odrzuceniu skargi. Za słuszne uznał stanowisko Sądu I instancji, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie zwrócił uwagę, że argumenty podniesione w zażaleniu dotyczą wyłącznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naprowadził na konieczność zbadania prawidłowości doręczenia zastępczego odpisu zaskarżonej decyzji (p. koperta z pieczęcią nadania dnia 7 września 2015 r. w aktach administracyjnych z adnotacją wysłano ponownie i poprawioną długopisem datą wysyłki, przed zwrotką potwierdzającą doręczenie skarżącej w dniu 22 października 2015 r.).
Następnie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 czerwca 2016 r., skarżąca Spółka została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie samego wniosku - dokumentów, informacji uprawdopodobniających przedstawione we wniosku okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie była dwukrotnie awizowana – pierwsze awizo w dniu 20 czerwca 2016 r., powtórne w dniu 28 czerwca 2016 r. - i nie została podjęta w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Skarżąca nie wykonała zatem zarządzenia z dnia 10 czerwca 2016 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego podniesione przez Spółkę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nieprawidłowości przy doręczeniach mające mieć związek ze zmianą placówki pocztowej dotyczą przesyłek z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdy tymczasem organem, który wydał zaskarżoną decyzję był Łódzki Kurator Oświaty.
Skarżąca spółka nie wyjaśniła na czym polegały te nieprawidłowości i przez jaki podmiot przesyłki te były "traktowane jako przesyłki niesądowe". Tym niemniej jednak, jeżeli rzeczywiście jakieś przesyłki z Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostały jej w sposób prawidłowy doręczone, to okoliczność ta, zdaniem Sądu I instancji, nie ma żadnego wpływu na prawidłowość doręczenia zaskarżonej decyzji oraz nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Ewentualne nieprawidłowości przy doręczaniu pism z Samorządowego Kolegium Odwoławczego mogą mieć znaczenie wyłącznie dla postępowań toczących się przed tym organem, a nie dla postępowania przed Łódzkim Kuratorem Oświaty zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.
Ponadto Sąd meriti wskazał, że jeżeli nawet zdarzało się, że kierowana do skarżącej Spółki korespondencja była odbierana przez inny podmiot, który nie zawsze przekazywał jej korespondencję i nie zawsze prawidłowo informował o dacie odbioru, to w niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. W postanowieniu z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16, Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał ustalenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że zaskarżona decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącej spółce w dniu 22 czerwca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z pieczęcią płaską skarżącej i datownikiem – w aktach administracyjnych). Wobec oddalenia zażalenia skarżącej postanowienie z dnia 10 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi stało się prawomocne. W tej sytuacji nie można uznać, zdaniem Sądu I instancji, że jakiś wpływ na uchybienie terminu do wniesienia skargi miała "instytucja", od której Spółka wynajmowała pomieszczenia.
Zaskarżonej decyzji nie odebrał bowiem żaden inny podmiot, lecz sama skarżąca. Sąd meriti wskazał również, że analiza adnotacji na znajdującej się w aktach sprawy kopercie z datą nadania 7 września 2015 r., o której mowa w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16, również nie pozwala poddać w wątpliwość prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji bezpośrednio skarżącej spółce w dniu 22 października 2015 r. Na tej podstawie nie można uznać, aby miały miejsce jakieś okoliczności świadczące o braku winy skarżącej spółki w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wynika z nich wyłącznie tyle, że organ administracji już wcześniej podjął próbę doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącej spółce na adres wskazany w skardze. Przesyłkę tę zwrócono nadawcy z powodu jej niepodjęcia przez adresata. Koperta ta może stanowić dowód wyłącznie tego, że żaden inny podmiot nie odbierał korespondencji od Łódzkiego Kuratora Oświaty za skarżącą.
Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, nie zostały uprawdopodobnione żadne okoliczności, które usprawiedliwiałyby wniesienie skargi z uchybieniem ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca Spółka wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia przytoczono te same okoliczności, co we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5).
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w pełni prawidłowo stwierdził, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Sąd ten zasadnie również wskazał, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oznacza obowiązek ich wskazania w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony są prawdziwe. Wnosząca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Spółka nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności motywujących pogląd o jej braku winy w uchybieniu terminu. Z tego względu Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca została wezwana przez Sąd I instancji do uprawdopodobnienia opisanych we wniosku trudności z odbieraniem przesyłek pocztowych. Wezwanie to pozostało jednakże bez odpowiedzi. Poza tym należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, iż opisane przez Spółkę okoliczności utrudniające jej odbiór przesyłek pocztowych, nawet jeżeli faktycznie miały miejsce, to nie dotyczyły przesyłki zawierającej odpis zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji. Jak zostało to stwierdzone zarówno w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2016 r., jak i w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., przesyłka zawierająca odpis decyzji w niniejszej sprawie została skarżącej Spółce skutecznie doręczona w dniu 22 października 2015 r. Zatem podnoszone przez skarżącą problemy w odbieraniu korespondencji od nieokreślonego miejscowo Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pozostają bez wpływu na ocenę zawinienia skarżącej Spółki w terminowości złożenia skargi w obecnym postępowaniu, bo braku winy w uchybieniu terminu Spółka nie zdołała uprawdopodobnić.
Podobnie należy ocenić kwestię podnoszonej przezeń "instytucji". Tym bardziej, że wiedząc o problemach i trudnościach Spółka winna sama zadbać o ich usunięcie. Te okoliczności nie należą do okoliczności obiektywnych, mających tu znaczenie. Zażalenie nie zdołało zatem podważyć trafności zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
- - ---------------------- 5