Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 61/14 oddalił skargę D.P. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D.P. i A.P., reprezentowani przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie w całości.
Pismami z dnia 2 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej oraz uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.).
W zakreślonym przez Sąd terminie pełnomocnik skarżących uiścił wymagany wpis sądowy, jednak nie nadesłał odpisu skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 61/14, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej D.P. i A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 61/14 w sprawie ze skargi D.P. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, odrzucił skargę kasacyjną (pkt I) oraz zwrócił skarżącym wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych (pkt II).
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że stosownie do brzmienia art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jak każde pismo procesowe strony skarga kasacyjna powinna zawierać elementy wskazane w art. 46 i 47 p.p.s.a., do pisma tego należy zatem dołączyć jego odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania (art. 47 § 1 p.p.s.a).
Wskazał, iż zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania chyba, że ustawa stanowi inaczej. Z kolei przepis art. 178 p.p.s.a stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Może to być kopia pisma, wykonana dowolną techniką, osobno wykonany duplikat bądź – zgodnie z brzmieniem art. 47 § 2 – fotokopia lub wydruk poczty elektronicznej (por. postanowienia NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09, Lex nr 563564) Technika sporządzenia odpisu pisma ma drugorzędne znaczenie, istotne jest, aby odpis treściowo zgodny z oryginałem i poświadczony za godność przez upoważnioną do tego osobę (tak T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, LexisNexis Polska Sp. z o.o. Warszawa 2012 r., str. 347).
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykonali wezwania Sądu do nadesłania odpisu skargi kasacyjnej. Z powołanych regulacji prawnych wynika zaś, że nienadesłanie w ustawowym siedmiodniowym terminie odpisu skargi kasacyjnej uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu i skarga taka podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 178 w związku z art. 176 i art. 47 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł, jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia D.P. i A.P., reprezentowanych przez adwokata, w którym zarzucili naruszenie art. 49 w związku z art. 47 w związku z art. 176 p.p.s.a., poprzez:
- a) błędne uznaniem iż niezałączenie jednego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej stanowiło in concreto istotny brak formalny, bez którego sprawie nie można nadać biegu, skoro Sąd pierwszej instancji dysponował oryginałem skargi;
- b) wadliwe odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji dysponował aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią organu na skargę, a w sprawie poza skarżącym i organem nie występowały inne strony ani uczestnicy, nie ma podstaw do przyjęcia, że brak odpisu skargi uniemożliwia nadanie sprawie biegu; nie zachodzą zatem przesłanki do wystosowania wezwania, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści przepisu art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wymogi stawiane wszystkim pismom procesowym reguluje przepis art. 46 § 1 p.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tych przepisach, art. 47 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237).
W sytuacji gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 i art. 47 § 1 p.p.s.a. obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 178 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie.
Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym orzeczeń powołanych w zażaleniu przez skarżących, wskazuje na istnienie rozbieżności w stosowaniu w/w przepisów w sytuacji, gdy strona w wymaganym terminie nie wykona wezwania sądu i nie nadeśle odpisów skargi, zażalenia czy skargi kasacyjnej. Istnieją także rozbieżne stanowiska co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii takich pism.
Rozbieżności te usunęła jednak uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wskazano również, iż złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stanowisko to należy także odnieść do kwestii niezłożenia przez stronę w zakreślonym terminie odpisu skargi kasacyjnej, co powinno skutkować jej odrzuceniem.
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną D.P. i A.P.
Brak odpisu skargi kasacyjnej uniemożliwiał nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu, albowiem obowiązkiem sądu było doręczenie odpisów skargi kasacyjnej występującym w sprawie pozostałym stronom. W niniejszej sprawie, oprócz skarżących kasacyjnie i organu, występuje jeszcze jeden uczestnik postępowania – A.S., zatem w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżących do przedłożenia dodatkowego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej w celu doręczenia go wskazanemu uczestnikowi postępowania. Pełnomocnik skarżących wezwania tego nie wykonał, co skutkować musiało odrzuceniem skargi kasacyjnej.
Ubocznie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 4 lutego 2014 r. wzywał pełnomocnika skarżących do nadesłania odpisu skargi D.P. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], celem doręczenia go uczestnikowi postępowania A.S. i wówczas pełnomocnik skarżących nadesłał wymagany odpis skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, nie kwestionując tego, iż nie był to brak uniemożliwiający nadanie sprawie biegu.
Ponadto podkreślić należy, iż Sąd pierwszej instancji – wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu – nie stosował w niniejszej sprawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tylko art. 178 p.p.s.a., bowiem odrzuceniu podlegała nie skarga, lecz skarga kasacyjna.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.