Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1674/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z [...]października 2016 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego.
Sąd wskazał, że E. D. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 20 października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 31 sierpnia 2016 r. zmieniającą ostateczną decyzję z dnia 28 czerwca 2016 r. w ten sposób, że w pkt 1 uchylono prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko N. D. urodzoną w dniu 3 lipca 2010 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę 86,36 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd odnotował, że do Trybunału Konstytucyjnego zwrócił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 21 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 889/16, którym skierował pytanie prawne o następującej treści: "czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?". W uzasadnieniu tego pytania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę na możliwość takiego ukształtowania uprawnienia do świadczenia wychowawczego, by czyniło zadość konstytucyjnym zasadom równości oraz sprawiedliwości społecznej, nie naruszając wartości konstytucyjnej jaką jest ochrona właściwego stanu finansów publicznych.
Zwrócono także uwagę na rozwiązanie przyjęte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518) w brzmieniu ukształtowanym od dnia 1 stycznia 2016 r. nowelizacją z dnia 15 maja 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 995). Art. 5 w ustępie 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzależnia uprawnienie do zasiłku rodzinnego od kryterium dochodowego, lecz równocześnie w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę tego kryterium pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie odpowiadającej wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.
Tym samym, skoro w odniesieniu do świadczeń rodzinnych ustawodawca zrezygnował z zasady "wszystko albo nic" na rzecz stopniowalnego zmniejszania wartości zasiłku w miarę przekraczania kryterium dochodowego, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku także i identyczny mechanizm wskazujący na rezygnację ze sztywnej kwoty świadczenia wychowawczego określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci gwarantowałby zachowanie zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasady równego traktowania.
W związku z tym, że w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane przede wszystkim na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a jedyną przyczyną uzasadniającą odmowę przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było przekroczenie kryterium dochodowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że rozstrzygniecie tej sprawy zależy od wyniku postępowania wszczętego przed Trybunałem Konstytucyjnym na skutek pytania prawnego wniesionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od wyniku postępowania wszczętego przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie Trybunału nie wskaże bowiem odpowiedzi na pytanie, czy o przyznaniu świadczenia wychowawczego skarżącej decydować winien rzeczywisty dochód skarżącej uzyskiwany w chwili składania wniosku o przyznanie świadczenia, czy nieaktualny dochód sprzed dwóch lat. Istotą niniejszej sprawy jest zdaniem skarżącej ustalenie rzeczywistych dochodów jej rodziny i ustalenia czy rodzina skarżącej spełnia kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustaw o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, czy też nie spełnia. To właśnie z tą wątpliwością dotyczącą tego, jakie dochody powinny być uwzględnianie przy przyznawaniu świadczenia wychowawczego tj. dochody rzeczywiste (faktyczne) czy dochody prognozowane teoretyczne), skarżąca zwróciła się o rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie.
Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w niniejszej sprawie nie rozstrzygnął istoty sprawy i w żaden sposób nie odniósł się do faktu, że rzeczywiste dochody rodziny skarżącej od miesiąca maja 2015 r. do chwili obecnej są niższe, aniżeli 800 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w postępowaniu o sygn. akt III SA/Gd 889/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP art. 5 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie.
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z [...] października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] sierpnia 2016 r. zmieniającą ostateczną decyzję z dnia 28 czerwca 2016 r. w ten sposób, że w pkt 1 uchylono prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko N. D. urodzoną w dniu 3 lipca 2010 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę 86,36 zł.
W takiej sytuacji, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że z uwagi na podobny stan sprawy jak i przepisy, na których opiera się postępowanie, a które są przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, wynik niniejszego postępowania może być uzależniony od orzeczenia Trybunału. Stanowisko to uznać należy za słuszne, zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił o zawieszeniu tego postępowania do czasu zakończenia postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym.
Z treści zażalenia wynika, że skarżąca domaga się rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem w sprawie podlegała ocenie jedynie legalność zawieszenia postępowania, które to postępowanie, po wydaniu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, będzie zakończone przez Sąd pierwszej instancji. W postępowaniu przed Sądem będzie oceniona także kwestia wysokości dochodu osiągniętego przez rodzinę skarżącej. Warto jednak zauważyć, że unormowanie dotyczące dochodu, dochodu utraconego oraz dochodu uzyskanego w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, opiera się na takich samych zasadach jak odpowiednie regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym w myśl art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. O ile, na skutek oceny legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniającej przywołane regulacje, zaakceptowane byłoby stanowisko o przekroczeniu przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego, kwestia przedstawiona w pytaniu prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, zawartym w postanowieniu WSA w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 889/16, będzie miała decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.