Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 31 stycznia 2017 r., II SAB/Bd 11/17 Stowarzyszenie [...] w J. zostało wezwane do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych od skargi na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę prawną wskazano § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Stowarzyszenie podniosło, że posiada status organizacji pożytku publicznego. Podkreśliło, że zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczenia opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej. Stowarzyszenie zaznaczyło, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz że stosowne wyjaśnienia zostały już zawarte w skardze.
Pismem z 20 marca 2017 r. Stowarzyszenie potwierdziło, że powyższa odpowiedź na wezwanie stanowi zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 31 stycznia 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego, co potwierdza dołączony do skargi wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 8 akt sąd.). Z informacji przekazanej przez Stowarzyszenie wynika ponadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednakże w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajdzie zastosowania art. 239 § 2 p.p.s.a., gdyż rozpoznawana sprawa nie jest "sprawą własną" Stowarzyszenia, w rozumieniu tego przepisu.
Wykładnia pojęcia "sprawa własna", o którym mowa w art. 239 § 2 p.p.s.a. prowadzi do przyjęcia, że pojęcie to odnosić trzeba nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym przez swoje zachowanie organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych (por. m. in. postanowienia NSA z 26 października 2016 r., I OZ 1013/16 oraz I OZ 957/16, z 24 listopada 2016 r., I OZ 1331/16, z 17 marca 2017 r., I OZ 570/17, z 27 kwietnia 2017 r. I OZ 801/17). A zatem, gdy rozpoznawana sprawa dotyczy realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, czyli sfery działalności zewnętrznej Stowarzyszenia, to nie wpływa bezpośrednio na jego prawa i obowiązki oraz nie zmienia jego sytuacji prawnej.
Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej.
Tym samym kwestia tego, czy Wójt Gminy B. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej nie rzutuje na własną sytuację prawną tego Stowarzyszenia. Sprawa ta dotyczy bowiem zewnętrznej działalności Stowarzyszenia, a nie jej statusu własnego jako organizacji pożytku publicznego. Dlatego też w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 239 § 2 p.p.s.a. i z tych względów zaskarżone zarządzenie uznać należy za odpowiadające prawu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł w sentencji.