Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 767/14 oddalił wniosek L.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1088/14 oddalił zażalenie L.K. na w/w postanowienie Sądu pierwszej instancji.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 767/14 odrzucił skargę L.K., z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
W dniu 7 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego – J.K. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 12 maja 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wskazała, że działa we własnym imieniu.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 767/14 oddalił wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak po jej stronie legitymacji czynnej do jego złożenia, bowiem nie była ona stroną ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowym.
Na skutek sprzeciwu J.K., w/w postanowienie utraciło moc, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 767/14 oddalił wniosek J.K. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia podał, że wniosek podlega oddaleniu, gdyż J.K. nie jest stroną postępowania sądowego. W postępowaniu tym występuje ona bowiem jako pełnomocnik skarżącego L.K., co wprost wynika z akt sprawy oraz złożonego pełnomocnictwa. Legitymację czynną do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym posiada – zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) – wyłącznie strona postępowania sądowego.
Stosownie do art. 32 p.p.s.a. stroną postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej jest skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Uprawnienia procesowe przysługujące stronie, przysługują także uczestnikom postępowania na prawach strony, którymi zawsze są osoby, których interesu prawnego dotyczyć może wynik postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy J.K. nie była stroną ani uczestnikiem zarówno postępowania administracyjnego, gdzie stroną był jej syn – L.K. jako właściciel działki nr [...] w S. (sąsiedniej do podlegającej podziałowi działki nr [...]), jak i nie jest ona stroną postępowania sądowego, gdyż jak wyżej wskazano występuje w nim jako pełnomocnik L.K., a zatem w jego imieniu i na jego rzecz, a nie w swoim imieniu. Powyższa okoliczność interesu prawnego L.K., jako właściciela sąsiedniej działki w stosunku do podlegającej podziałowi działki nr [...], została również potwierdzona w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. III SAB/Kr 36/12. Wobec tego sprecyzowanie przez J.K. w piśmie z dnia 12 maja 2015 r., iż działa we własnym imieniu, nie czyni jej stroną w niniejszym postępowaniu sądowym
Sąd pierwszej instancji dodatkowo podał, że stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skoro przepis ten wprowadza możliwość nieprzyznania prawa pomocy stronie, to może zostać również zastosowany do innych podmiotów. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość wniesienia lub uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne także wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Przepis ten ma również odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na mocy art. 193 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2012 r. sygn. I OW 163/12, publ.
LEX nr 1265001), a na tym właśnie etapie J.K. złożyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] została złożona przez L.K. i została odrzucona z powodu jej nieopłacenia (postanowienie z dnia 23 stycznia 2015 r.). W niniejszej sprawie zachodzi również podstawa zastosowania art. 247 p.p.s.a. – prawo pomocy nie przysługuje z powodu oczywistej bezzasadności skargi. Bez względu zatem na to, czy J.K. ewentualnie spełniałaby przesłanki do uzyskania prawa pomocy, przepis ten obliguje Sąd do oddalenia jej wniosku, gdyż z powodu oczywistych przesłanek do odrzucenia skargi L.K. (nieopłacenie skargi) przyznanie prawa pomocy nie doprowadziłoby do rozpoznania skargi L.K.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie z podjętego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W świetle art. 12 p.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie do treści art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo uznał, iż J.K. nie jest stroną postępowania sądowego w sprawie zainicjowanej skargą L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Nie jest ona także uczestnikiem postępowania na prawach strony, o którym mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a., bowiem nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym (z akt sprawy wynika, że działała w nim wyłącznie jako pełnomocnik L.K.), jak również nie została dopuszczona do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należy, że J.K. nie mogła ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszym postępowaniu, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.