Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. WSA w Rzeszowie odrzucił wniesioną przez P.N. skargę. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący, powołując się na trudną sytuację materialną i finansową, wniósł o ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 4 maja 2015 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż mimo wezwania, nie złożył on tego wniosku na obowiązującym osoby fizyczne formularzu PPF.
Od zarządzenia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw. Wskazał, że 2 kwietnia 2015 r. otrzymał stosowne formularze z wezwaniem do ich wypełnienia oraz oznaczeniem terminu, jednak będący uczestnikiem postępowania Dyrektor Zakładu Karnego w Przemyślu w tym samym dniu wywiózł go z ZK, dokonując zaboru dokumentów, w tym także korespondencji z WSA w przedmiotowej sprawie, udaremniając możliwość odpisania i przesłania uzupełnionego formularza. Do dnia wniesienia sprzeciwu (20 maja 2015 r.) dokumentów mu nie zwrócono, w związku z czym Prokuratura Rejonowa w Sanoku prowadzi postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r. o sygn. akt II SA/Rz 233/15 pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przewidzianym 7-dniowym terminie, P.N. nie złożył formularza PPF, gdyż wobec odbioru wezwania 2 kwietnia 2015 r., termin do dokonania tej czynności upłynął 9 kwietnia 2015 r. Jego przekroczenie powodowało skutek w postaci zastosowania zawartego w art. 257 p.p.s.a. rygoru. W sprzeciwie skarżący powołał się na okoliczność zmiany miejsca osadzenia z ZK w Przemyślu na AŚ w Sanoku, jednak w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie wykazywały one związku z niezłożeniem w terminie formularza PPF. Potwierdzenie odbioru przez skarżącego wezwania wraz z formularzem zalega w aktach sądowych sprawy (k. 20), a wskazywane jako rzekoma przyczyna niezłożenia formularza ich odebranie przez administrację ZK w tym samym dniu w którym nastąpiło doręczenie, nie jawiło się Sądowi jako wiarygodne. Sam skarżący, potwierdzając odbiór wezwania i mając świadomość konieczności terminowego złożenia wniosku, nie sygnalizował w tym zakresie żadnych przeszkód.
Ponadto, jak ustalono na podstawie pisma skarżącego z dnia 14 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 234/15, do AŚ w Sanoku został przewieziony 20 kwietnia 2015 r., gdzie 13 maja 2015 r. doręczono mu zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Już zatem w dniu doręczenia dysponował sygnaturą akt i mógł złożyć wniosek, czego nie uczynił nawet wnosząc 20 maja 2015 r. sprzeciw. W tym kontekście równie mało prawdopodobne było dla Sądu, aby w okresie od 2 kwietnia 2015 r. (data wywiezienia z ZK) do 13 maja 2015 r. (data doręczenia zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania) był całkowicie pozbawiony dostępu do swoich rzeczy i dokumentów, w efekcie czego nie mógł wywiązać się z wymogu terminowego złożenia wniosku PPF. Tym samym fakt, że w oznaczonym terminie nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skutkować musiało pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł P.N. Jego zdaniem Dyrektor ZK Przemyśl ukradł mu akta postępowań, a Sąd to akceptuje chcąc zamknąć sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Jak wytłumaczył to już Sąd pierwszej instancji, art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wprowadza wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to wskazany formularz PPF). Niezachowanie tego wymogu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 tej ustawy, podlegającym usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08) – stosownie do treści tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu upłynął 9 kwietnia 2015 r., a bezspornie wnioskodawca go nie dochował. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje zarazem podstaw do podważenia ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji o małym prawdopodobieństwie wystąpienia wszystkich okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę, a mających wytłumaczyć uchybienie przez niego terminowi. Wskazać należy, że oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie podważył także sam wnioskodawca w uzasadnieniu wniesionego zażalenia. Ograniczył się bowiem jedynie do powtórzenia swojej tezy, iż "Dyrektor ZK Przemyśl kradnie mi akta postępowań uniemożliwiając działania, odmawia mi wydania bezpłatnie formularzy wymaganych przez Sąd". Okoliczności tych jednak nie uprawdopodobnił.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, wobec czego – stosując art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. – oddalił zażalenie.