Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 16 marca 2017 roku sygn. akt II SA/Gd 628/16 wezwał J. K. H. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 roku nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawa prawna tego zarządzenia wskazany został § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła J. K. H., podnosząc, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, jaką kwotę przyjął za wartość przedmiotu sporu. Zaznaczyła, że przedmiotem zaskarżenia nie jest kwota odszkodowania przyznana przez organ, ale kwota, która powinna być w jej ocenie wypłacona po przeprowadzeniu prawidłowej wyceny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie posiada usprawiedliwione podstawy.
W myśl art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Stosownie do art. 220 § 1 tej ustawy sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zgodnie z art. 215 § 1 cytowanej ustawy w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.
Odnosząc się na wstępie do argumentacji żalącej dotyczącej tego, że przed wystosowaniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi powinien zostać rozpatrzony złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaznaczyć należy, że wniosek skarżącej został rozpoznany - postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 roku odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec niewniesienia w przepisanym 7-dniowym terminie stosownego środka zaskarżenia, postanowienie to uprawomocniło się. Zatem Sąd I instancji prawidłowo wystosował wezwanie dopiero w sytuacji uprawomocnienia się powyższego postanowienia.
W niniejszej sprawie J. K. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 nr [...] w przedmiocie ustalenia na jej rzecz odszkodowania w łącznej wysokości 39 508,00 zł za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 214 m2, położoną w obr. [...] miasta R., Kw nr [...]. Biorąc pod uwagę fakt, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest należność pieniężna, trzeba przyznać rację Sądowi I instancji, że należny będzie wpis stosunkowy.
Nie można jednak zgodzić się z przyjętym przez Sąd I instancji sposobem obliczenia tego wpisu w przedmiotowej sprawie. Jak można bowiem wywieść z treści zaskarżonego zarządzenia oraz z treści skargi, Sąd I instancji, stosownie do treści § 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, obliczył kwotę wpisu, podstawiając jako wartość przedmiotu sporu kwotę odszkodowania przyznaną skarżącej przez organ administracji, tj. 39 508,00 zł, a następnie mnożąc tę wartość przez 3% i na końcu sprawdzając, czy otrzymana kwota jest równa lub wyższa niż 400 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 stycznia 2008 roku sygn. akt I FPS 7/07, że w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Powyższą kwestię poruszono też w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 października 2016 roku sygn. akt I OPS 1/16, w której wyjaśniono, że wartość przedmiotu zaskarżenia to wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy.
Podobnie przyjęto w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 2039/06, że zaskarżoną należnością pieniężną jest różnica między kwotą podatków określoną w zgłoszeniu celnym, a kwotą tych podatków, określoną w zaskarżonej decyzji. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że ze skargi J. K. H. wynika w sposób jednoznaczny, że nie kwestionuje kwoty odszkodowania, którą jej przyznano, ale domaga się odszkodowania w większej wysokości. Zatem to nie kwota odszkodowania przyznanego przez organ jest wartością przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, ale pomniejszona o tę kwotę łączna wysokość odszkodowania, której domaga się skarżąca.
W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie, w oparciu o tę wartość, obliczyć wysokość należnego wpisu stosunkowego i wezwać stronę do jego uiszczenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, uznając zażalenie za uzasadnione.