Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku A.C. działającego przez opiekuna prawnego B.C. w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji związanej z zatrzymaniem prawa jazdy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy strona poinformowała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ich miesięczny dochód wynosi [...] zł, ponadto wnioskodawca posiada samochód, a matka wnioskodawcy – gospodarstwo rolne. W związku z podaniem danych niewystarczających do oceny sytuacji finansowej strony Sąd wezwał wnioskodawcę, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), do wyjaśnienia, jak kształtuje się wysokość miesięcznych wydatków związanych z koniecznością opłacenia, prądu, gazu, dostawy wody, wywozu nieczystości, telefonów, RTV i przedłożenia na tę okoliczność kopii stosownych rachunków lub pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy.
Sąd wezwał również wnioskodawcę do wyjaśnienia czy on oraz jego opiekun prawny posiadają rachunki bankowe i ewentualnego okazania wyciągów z tych rachunków. Ponieważ wezwanie powyższe pozostało bez odpowiedzi, Sąd I instancji na podstawie posiadanych informacji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.C. działający przez opiekuna prawnego B.C. Strona wyjaśniła, że na zakup żywności przeznacza kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto stwierdzono, że "utrzymanie samochodu jest kosztowne", a posiadany dom wymaga remontu. Podkreślono także, że opiekun prawny żyje bardzo skromnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od powyższej zasady. Jego udzielenie w postępowaniu toczącym się przed sądami administracyjnymi jest formą finansowania strony z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest przyznawane, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się ona w sytuacji wymagającej opłacenia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z budżetu państwa Stosownie zaś do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub oświadczenie to budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W przypadku braku złożenia takich oświadczeń sąd odmawia przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie udzielone przez stronę informacje o stanie majątkowym były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Sąd I instancji wezwał zatem wnioskodawcę, w trybie określonym w art. 255 p.p.s.a., do udzielenia dodatkowych informacji. Ponieważ strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, Sąd I instancji dokonał analizy jej sytuacji finansowej i rodzinnej na podstawie dostępnych danych. Posiadając wiedzę jedynie na temat dochodów strony oraz osoby pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i nie wiedząc jak kształtują się ich wydatki czy posiadane oszczędności, Sąd słusznie uznał, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić należy, że na powyższą ocenę nie może wpłynąć wskazanie w zażaleniu wysokości kosztów wyżywienia wnioskodawcy.
W dalszym ciągu strona ani nie wykazała jak wyglądają inne koszty ponoszone na utrzymanie, ani nie udzieliła informacji na temat posiadanych oszczędności oraz nie udzieliła wyjaśnień odnośnie posiadania lub nie kont bankowych. W dalszym ciągu nie można więc dokonać szczegółowej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem, w związku z niewykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, zasadnym pozostaje odmówienie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.