Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 września 2016 r., IV SAB/Wa 45/16, odmówił L. B. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Rzecznika Ubezpieczonych polegającą na niedoręczeniu polisy OC. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że stosownie do art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, która zachodzi, gdy przepisy prawa jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczają możliwość uznania żądania skarżącego. Chodzi zatem o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony skarżącej. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi.
W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 573). W związku z powyższym ustalenie, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. w sytuacji rozpatrywania wniosku o prawo pomocy determinuje odmowę uwzględnienia takiego wniosku w oparciu o art. 247 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga jest oczywiście bezzasadna, co zostało stwierdzone w postanowieniu z 23 września 2016 r., IV SAB/Wa 45/16, w którym Sąd I instancji wskazał, że skarga na bezczynność Rzecznika Ubezpieczonych (aktualnie Rzecznik Finansowy) nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem bezczynność co do wydania przez Rzecznika Finansowego któregokolwiek z aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zatem w tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje (art. 247 p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. B., zarzucając mu naruszenie art. 379 pkt 2 i pkt 5 k.p.c. oraz art. 79 pkt 1 i art. 32 pkt 1 i pkt 2 ustawy zasadniczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08 oraz z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, z 24 listopada 2015 r., I OZ 1534/15; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red.
R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2005 r., II OZ 140/05). Zatem okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. może być stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego.
Należy jednak podkreślić, że dotyczy to takich sytuacji, gdy brak właściwości sądu administracyjnego jest prima facie oczywisty, zaś kwalifikacja przedmiotu zaskarżenia jako niepodlegającego jego nie budzi wątpliwości.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Rzecznikowi Ubezpieczonych bezczynność polegającą na nie doręczeniu polisy OC. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że przedmiotowa skarga na bezczynność nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem nie dotyczy żadnego z aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje i Sąd zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.