Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postawieniem z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 21/08, odmówił adwokatowi B. J. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], wskazując, że adwokat pomimo wezwania Sądu nie przedłożył pełnomocnictwa, a nadto poinformował, że pełnomocnictwo takie nie zostało przez stronę podpisane.
Sąd wskazał, że z art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż fakt wyznaczenia pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego tworzy jedynie dla strony prawo do udzielenia temu pełnomocnikowi odpowiedniego pełnomocnictwa, z którego to prawa strona może nie skorzystać. W związku z tym, zdaniem Sądu, stosunek pełnomocnictwa powstaje w konsekwencji dopiero z chwilą udzielenia przez stronę pełnomocnictwa wyznaczonej przez właściwy organ samorządu zawodowego osobie.
Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt II FZ 153/08, podkreślono, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują również instytucji domniemania prawnego istnienia pełnomocnictwa.
Sąd zaznaczył, że obowiązek, o którym mowa powyżej, potwierdza art. 46 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeżeli wcześniej go nie złożył. Dopiero bowiem pełnomocnictwo takie zezwala ustanowionemu pełnomocnikowi występować w sprawie.
W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie adwokat z urzędu B. J. nie został przez stronę umocowany do występowania w sprawie, a czynności jakie w sprawie podjął nie stanowiły udzielenia pomocy prawnej, za którą przysługiwałoby mu wynagrodzenie przewidziane w art. 250 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na to postanowienie adwokat B. J. złożył zażalenie, podnosząc między innymi, że udzielenie pełnomocnictwa nie powinno przesądzać o tym, czy przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu, czy też nie.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje
zauważyć należy, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach, które do biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęło w dniu 12 września 2009 r., informujące, że dla skarżącego A. M. został wyznaczony pełnomocnik z urzędu – adwokat B. J. W aktach sprawy znajduje się również opinia tegoż pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która to opinia została przesłana zarówno do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jak i do skarżącego A. M. Wśród dokumentacji niniejszej sprawy znajduje się także pismo adwokata B. J. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, informujące, że skarżący poproszony o kontakt z Kancelarią celem podpisania pełnomocnictwa, nie dokonał tej czynności, na dowód czego dołączono kopię pisma skierowanego do skarżącego.
Podkreślić należy, że Sąd wzywając adwokata B. J. po raz drugi do złożenia pełnomocnictwa nie wskazał, że pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach uważa za niewystarczające.
Wskazać wypada, że to, iż art. 244 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, nie oznacza, że w takim przypadku udzielenie pełnomocnictwa ma być potwierdzane dokumentem pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy. Skoro bowiem strona występuje o ustanowienie adwokata i z góry wiadomo, że adwokatem tym w razie uwzględnienia wniosku będzie adwokat wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, to należy założyć, że strona udziela pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Jeżeli więc okręgowa rada adwokacka kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę, to można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony. W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, ponieważ przepis art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy strona wybiera sobie osobę pełnomocnika i konieczne jest udokumentowanie udzielenia pełnomocnictwa.
Należy bowiem mieć na uwadze, że czym innym jest udzielenie pełnomocnictwa określonej osobie, a czym innym pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy jako dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której skarżący nie zakwestionował czynności ustanowienia pełnomocnika z urzędu, przyjąć należy, że był on umocowany do działania w jego imieniu.
W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat został wyznaczony, to uznać należy, że okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Nie można bowiem z góry zakładać, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005r., sygn. akt II OZ 519/05).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji