Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 21 sierpnia 2023r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę R. B. jako wniesioną po terminie. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie zostało doręczone skarżącemu 2 maja 2023 r., w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz, że zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin na wniesienie skargi upływał z dniem 1 czerwca 2023 r. Tymczasem skarga została złożona przez skarżącego 5 czerwca 2023 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że 19 maja 2023 r. kiedy dokonywał przeglądu i fotokopii akt sprawy, pracownik biura podawczego SKO w Tarnowie udzielił mu informacji, że data 5 maja 2023 r. jest terminem doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie. Również Prezes SKO w Tarnowie w trakcie rozmów telefonicznych przeprowadzonych w dniach 31 maja 2023 r. i 2 czerwca 2023 r. zapewniał skarżącego, że ma on otwarty termin do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ustawodawca połączył zatem określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie.
Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl art. 42 § 1 K.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 K.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 K.p.a. Przepis art. 44 K.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie skierowane zostało do skarżącego na adres: ul. [...] i doręczone w trybie art. 44 § 1-4 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny oceniając skuteczność doręczenia ww. postanowienia dokonanego we wskazanym trybie stwierdza, że było ono prawidłowe. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowe postanowienie zostało przesłane skarżącemu oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz 18 kwietnia 2023 r. i drugi raz 26 kwietnia 2023 r., zaś 5 maja 2023 r. została zwrócona do nadawcy.
W konsekwencji właściwie Sąd I instancji stwierdził, że ostatnim dniem do wniesienia skargi był 1 czerwca 2023 r., z uwagi na to, że upływ ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., nastąpił w dniu 2 maja 2023 r. Wobec tego, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiono w dniu 5 czerwca 2023 r. to należało przyjąć, że uchybiono terminowi określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Natomiast okoliczności, które podnosi strona w zażaleniu, nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie rzeczywiście nie został dochowany termin na dokonanie czynności procesowej, a w konsekwencji - czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Ta kwestia może być przedmiotem rozważań w odrębnym postępowaniu wpadkowym w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.