Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem zawartym w pkt IV wyroku z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 4/17, zasądził od Starosty C.-T. na rzecz K. K. kwotę 148 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi K. K. na bezczynność Starosty C. – T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że o zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 201 § 1 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 206 p.p.s.a., Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zdaniem Sądu, do uzasadnionych okoliczności, o jakich mowa w w/w przepisie należy zaliczyć fakt, że wniesienie przedmiotowej skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika.
Sąd podkreślił, że skarżący reprezentowany był przez członka swojej rodziny zamieszkałego pod tym samym adresem, a nadto jego skarga jest tożsama przedmiotowo z wieloma innymi skargi wniesionymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SAB/Po 108/16, II SAB/Po 116/16, II SAB/Po 118/16, II SAB/Po 3/17, II SAB/Po 7/17) i bardzo do nich podobna zarówno w formie, jak i w treści. Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności niewielki nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika, Sąd uznał, że zasadne będzie przyznanie stronie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jedynie w kwocie odpowiadającej 1/10 części przewidzianej prawem stawki minimalnej jego wynagrodzenia, tj. 48 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) oraz całości poniesionych kosztów wpisu od skargi w kwocie 100zł.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie zarzucając naruszenie 200, 201 § 1, art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz § 15 ust. 1-3 i § 16 zd. 2 tego rozporządzenia. Zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sąd może miarkować koszty wynagrodzenia pełnomocnika, ale tylko wtedy, gdy strona wnosi o przyznanie wynagrodzenia w kwocie stanowiącej wielokrotność stawki minimalnej. Nie może natomiast orzec o przyznaniu wynagrodzenia poniżej stawki minimalnej określonej rozporządzeniem dla danego rodzaju sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje także skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. (stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 205 § 2 p.p.s.a. za jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania uważa wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach.
Wyjątek od powyższego wskazany jest w art. 206 p.p.s.a., który wyraża zasadę miarkowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z brzmienia art. 206 p.p.s.a. wynika zatem, że stosowanie tego przepisu ustawodawca pozostawił do uznania sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku. Zastosowanie przez sąd tego przepisu nie może być zatem postrzegane jako naruszenie art. 205 § 2 p.p.s.a., o ile sąd wskaże i uzasadni, że w konkretnej sprawie można mówić o "uzasadnionym przypadku" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że choć ustalenie, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, zależy od swobodnej oceny sądu, to jednak pamiętać należy, że warunkiem prawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji art. 206 p.p.s.a. jest wyjaśnienie podstawy jego zastosowania i precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, tj. wyjaśnienie dlaczego Sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, nie jest uzależnione wyłącznie od tego, czy doszło do częściowego uwzględnienia skargi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowe jest zaskarżone niniejszym zażaleniem postanowienie zawarte w pkt IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2017 r. w zakresie miarkowania zwrotu kosztów postępowania sądowego. Także uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi, o których mowa powyżej, wyjaśniono bowiem dlaczego zastosowano instytucję z art. 206 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jasno i bezsprzecznie wynika, że Sąd I instancji miał na uwadze przesłanki, które miały wpływ na ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika.
Sąd prawidłowo zwrócił uwagę na nieskomplikowany charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że aktywność radcy prawnego w niniejszej sprawie sprowadzała się w istocie do napisania skargi oraz pisma w sprawie, stanowiącego odniesienie się do odpowiedzi Starosty M. na skargę oraz cofnięcie skargi w części. Czynności te, z uwagi na nieskomplikowaną materię sprawy, nie wymagały szczególnego nakładu pracy. Zaznaczyć przy tym należy, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, iż skarżący wniósł do wojewódzkich sądów administracyjnych szereg zbliżonych do siebie skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, które oparte są na tożsamych żądaniach – każdorazowo był przy tym reprezentowany przez radcę prawnego A. K. Na tę okoliczność wskazywał zresztą także Sąd I instancji. W takiej sytuacji, w okolicznościach niniejszej sprawy, miarkowanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego dokonane przez Sąd I instancji uznać należy za prawidłowe i mieszczące się w graniach uznania.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że pogląd dotyczący miarkowania wysokości kosztów zastępstwa procesowego jest ugruntowany w orzecznictwie (por. postanowienia NSA: z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16, z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 709/16 oraz z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 686/16).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.