Postanowienie NSA z 2 marca 2018 r., I OZ 1891/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1887/16 odmawiające wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1887/16

Sprawa

w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Ministra [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1887/16 (dalej postanowienie z 7 września 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. J. wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1887/16 w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Ministra [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. J. (dalej skarżący) na postanowienie Ministra [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Dnia 14 lipca 2017 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego w którym zażądał wyjaśnienia wątpliwości i wykładni ww. wyroku. Skarżący zaznaczył, że z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 481/12 można wywodzić, że w każdej sprawie organem centralnym, wbrew zakazowi z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, będzie Komendant Główny Policji. Zastosowanie i wykładnia przywołanego postanowienia prowadzić może wyłącznie do uznania, że MSWiA nie był w bezczynności, bowiem podjął czynności w sprawie i ją przekazał, bez zbadania jej zgodności z przepisami prawa. Skarżący zaznaczył, że stan prawny uniemożliwia przyznanie kompetencji i uprawnień bowiem ograniczone zostały wolą ustawodawcy (art. 5 ust. 1 ustawy o Policji), w sprawie wywodzącej się ze stosunku służbowego funkcjonariusza w stanie spoczynku, nie związanej z podległością służbową, wykonywaniem czynności służbowych.

Skarżący zażądał wyjaśnienia w jakim zakresie przywołanie orzecznictwa sądowoadministracyjnego opartego na wąskim zastosowaniu przepisów prawa, może stanowić źródło prawotwórcze i nadania organowi praw, mimo oczywistego zakazu ustawowego. W sytuacji gdy wyłącznie uchylenie, czy zmiana treści art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, mogłaby prowadzić do wyłączenia Komendanta Głównego Policji z kontroli cywilnej w sprawach orzecznictwa administracyjnego, w stanie podległości służbowej, powiązanej z przekazywaniem spraw oraz wydawaniem wiążących poleceń służbowych do wykonania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (postanowienie NSA z 26.7.2001 r. II SAB 57/98, Lex 75553). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja jak i uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku, bądź też co do innych skutków orzeczenia, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (postanowienie NSA z: 26.7.2001 r. II SAB 57/98; 29.6.2007 r. II FZ 294/07).

Przy użyciu wskazanej instytucji niedopuszczalne jest żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Wykładnia bowiem nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (postanowienie NSA z 27.2.2009 r. l OSK 23/08).

W ocenie Sądu wyrok z 19 maja 2017 r. II SA/Wa 1887/16, jak i jego uzasadnienie, nie nasuwa żadnych wątpliwości. Wskazany wyrok oddala skargę K. J. na postanowienie Ministra [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie Sądu jak i jego uzasadnienie jest jasne i jednoznaczne.

Przytoczone przez skarżącego stwierdzenia nie wywołują wątpliwości, co do wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Niewątpliwie nie powodują również wątpliwości w zakresie wykonania wyroku czy też ustalenia zakresu powagi rzeczy osądzonej.

Z treści wniosku o wykładnię wyroku można wyprowadzić, że skarżący kwestionuje rozstrzygniecie merytoryczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wykracza to jednak poza instytucję wykładni wyroku sformułowaną w art. 158 ppsa.

Postanowienie z 7 września 2017 r. stało się przedmiotem zażalenia K. J., który wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego i właściwego rozpoznania. Skarżący wskazał, że "zgodnie z przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona nie ma, poza skargą kasacyjną konkretyzowania ścisłych i wiążących zarzutów, albowiem zakres ten podlega konstytutywnemu obowiązkowi rozpoznania całokształtu sprawy zgodnie z art. 134 i 135 ppsa, niemniej strona może wskazać dostrzeżone uchybienia, nie zawężając przy tym środka odwoławczego". Skarżący powołując się na wyrok NSA z dnia 31 maja 2007 r. sygn. akt I GSK 1649/06 wskazał na naruszenie art. 134, 135, 141 i 156 ppsa, poprzez nierozpoznanie wniosku we wniesionym zakresie. W uzasadnieniu skarżący powołał się na okoliczności nieuwzględnienia przez Sąd I instancji jego skargi (k. 119-120 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści (art. 158 zd. 1 ppsa).

Uwzględnienie wniosku o wykładnię wyroku może nastąpić jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z: 10.2.2012 r., I OZ 78/12; 5.3.2014 r., II GSK 1310/12, akceptowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2017 s. 708, nb 2-4). Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych należy uznać domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (postanowienie NSA z: 23.9.2011 r., II FSK 1224/10; 20.5.2011 r., I FZ 104/11, akceptowane przez T. Wosia w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 823, uw. 5). Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (postanowienie z 13.3.2012 r., II GSK 1121/11, Lex 1145479). Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie NSA z 22.1. 2015 r., II OZ 22/15, Lex 1628848).

Wykładnia wyroku dokonywana jest w sytuacji, gdy treść wyroku jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do zawartego w nim rozstrzygnięcia. Jeżeli orzeczenie jest kompletne, zawiera rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, których treść nie budzi wątpliwości, wniosek o jego wykładnię podlega oddaleniu. Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Nie jest dopuszczalne dokonanie wykładni orzeczenia na podstawie art. 158 ppsa, przez uzupełnienie zawartej w nim argumentacji, mającej uzasadniać podjęte rozstrzygnięcie, czy podjęcie polemiki ze stroną postępowania w odniesieniu do zawartej w orzeczeniu treści.

W rozpoznawanej sprawie zarówno sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie, zostały sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości (k. 24, 57-61 akt sądowych). Sąd I instancji prawidłowo wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i ją wyjaśnił. Dlatego wniosek o dokonanie wykładni wyroku był bezzasadny i trafnie został oddalony.

Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 134 ppsa. Formułując ów zrzut autor zażalenia nie wskazał jednostek redakcyjnych przepisu, które jego zdaniem naruszono, a rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zastępowanie strony w tym zakresie i precyzowanie zarzutów. Sąd nie może się domyślać intencji skarżącego.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 ppsa. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istota powyższego uregulowania sprowadza się do tego, że na sąd administracyjny został nałożony obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 ppsa jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Mając na względzie przedmiot niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia powyższego przepisu prawa. Niezależnie od tego zauważyć należy, że skarżący nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji ww. przepisu prawa.

Zaskarżone postanowienie na narusza także art. 141 ani art. 156 ppsa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.