Postanowienie NSA z 11 kwietnia 2018 r., I OZ 319/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15

Skład

Sędzia NSA Maria Wiśniewska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. odrzucono wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego wyżej wyroku. Następnie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w dniu 17 sierpnia 2017 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 sierpnia 2015 r., nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w dniu 4 maja 2015 r. (data nadania skargi – k. 3 akt sądowych), a zatem art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "ppsa"), który obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. (art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. poz. 658, dalej: "ustawa zmieniająca") nie może mieć zastosowania. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, tj. od dnia 20 października 2015 r. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 19 listopada 2015 r. Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony pełnomocnik z urzędu, składając skargę kasacyjną po terminie, tj. w dniu 17 sierpnia 2017 r., powinien jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym to wniosku uprawdopodobniłby okoliczność braku winy w niedochowaniu terminu, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 86 ppsa.

Mając zatem na uwadze, że pełnomocnik nie dołączył do skargi kasacyjnej wniesionej po terminie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, Sąd pierwszej instancji odrzucił ją na podstawie art. 178 ppsa.

W. M. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 ppsa i odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo naruszenia art. 177 § 1, art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 4 w zw. z art. 49 § 1 ppsa przez błędne uznanie, iż skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako wniesiona po terminie i uznanie, że nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, podczas gdy wniesiona skarga kasacyjna stanowiła uzupełnienie braku formalnego złożonego i nierozpoznanego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożonego osobiście przez skarżącego pismem z dnia 21 marca 2017 r., które to uzupełnienie braku formalnego zostało dokonane w celu wypełnienia dyspozycji art. 87 § 4 ppsa, pomimo braku wezwania Sądu do jego uzupełnienia na podstawie art. 49 § 1 ppsa, a tym samym w określonym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do złożenia przez pełnomocnika kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji gdy wniosek taki był juz złożony i oczekiwał na rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, iż do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie stosuje się znowelizowanego art. 177 § 3 ppsa w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 50 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Powyższe oznacza, że w zakresie liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się regulację sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Zgodnie z art. 177 § 1 i 2 ppsa, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla stron wiąże również prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Jeżeli jednak orzeczenia nie doręcza się stronie prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą w terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

W niniejszej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 20 października 2015 r. (k. 49), a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął mu w dniu 19 listopada 2015 r. Rację ma zatem w tym zakresie Sąd pierwszej instancji, że wyznaczony pełnomocnik z urzędu, składając po terminie skargę kasacyjną w dniu 17 sierpnia 2017 r., powinien jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 87 § 4 ppsa, równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zapis ten oznacza, że obu tych czynności należy dokonać łącznie, czego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uczynił.

Nie ma w związku z tym pozytywnego znaczenia procesowego dla przedmiotu niniejszego postępowania, powołana w zażaleniu okoliczność, że skarżący na wcześniejszym etapie, w dniu 21 marca 2017 r., złożył już wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarga kasacyjna stanowi jedynie uzupełnienie braku formalnego tego wniosku. Podkreślić bowiem należy, że wniosek ten został prawomocnie rozpoznany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 odrzucającym wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1906/17 oddalono zażalenie na to postanowienie. Zatem nie może przedmiotowy wniosek być ponownie w tym postępowaniu badany pod kątem przesłanek, o których mowa w art. 86 § 1 ppsa, a negatywne jego rozpoznanie stanowi o tym, że skardze kasacyjnej nie można nadać biegu, gdyż jest wniesiona po terminie.

Bezzasadny jest także w tym kontekście zarzut dotyczący naruszenia art. 49 § 1 ppsa, bowiem w sprawie nie wystąpiły braki formalne, które podlegałyby uzupełnieniu w trybie tego przepisu. Natomiast wszelkie braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowią przedmiotu tego postępowania, bowiem postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1906/17.

Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił na podstawie art. 178 ppsa skargę kasacyjną jako wniesioną po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.