Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W motywach postanowienia odrzucającego skargę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 23 lipca 2020 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na powyższe rozstrzygnięcie upływał dla skarżącej w dniu 24 sierpnia 2020 r. Tymczasem skarga [...] została w niniejszej sprawie wniesiona dopiero w dniu 30 października 2020 r., a więc z uchybieniem terminu. Bez wpływu na ocenę zachowania przedmiotowego terminu pozostaje - w ocenie Sądu I instancji - okoliczność, że skargę tę w imieniu skarżącej wniósł pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy przyznanego skarżącej przed wszczęciem postępowania sądowego, który o wyznaczeniu go adwokatem skarżącej został poinformowany już po upływie terminu do wniesienia skargi, tj. z pisma ORA w Lublinie z 2 października 2020 r.
W ocenie Sądu okoliczność złożenia przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego (co dopuszcza przepis art. 243 § 1 p.p.s.a.), nie ma wpływu na bieg i upływ terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji. Jednocześnie, wyznaczony w sprawie pełnomocnik, wnosząc skargę już po upływie terminu, nie zawarł w treści skargi wniosku o jego przywrócenie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni w zakresie dotyczącym terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sytuacji gdy termin 30 dni biegnie w istocie od dnia doręczenia pełnomocnikowi informacji o wyznaczeniu go przez organ samorządu adwokackiego pełnomocnikiem z urzędu w celu sporządzenia skargi;
- 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie pełnomocnik wniósł skargę po upływie terminu 30 dni od dnia doręczenia decyzji skarżącej, pomimo zachowania ustawowego terminu co było wynikiem błędnie ustalonego stanu faktycznego;
- 3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 177 § 3 p.p.s.a. polegające na nie zastosowanie przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. w drodze analogii w celu ustalenia początku biegu terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji organu II instancji, w sytuacji gdy art. 53 p.p.s.a. posiada w swej konstrukcji lukę prawną, którą powinno się w drodze analogii uzupełnić zgodnie z konstrukcją opisaną w art. 177 § 3 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przywołanych przepisów ustawy procesowej jednoznacznie wynika, w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Każdorazowo badanie dochowania terminu do dokonania tej czynności procesowej wymaga poczynienia przede wszystkim ustaleń w zakresie daty doręczenia zaskarżonego aktu, która wywołuje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi. A zatem, po wniesieniu skargi, obowiązkiem Sądu jest zbadać, czy spełnia ona wszystkie wymogi formalne, w tym w szczególności, czy został zachowany termin do jej wniesienia. Jeśli ów termin został uchybiony, a strona nie wnioskowała o jego przywrócenie, tak jak to miało miejsce właśnie w tej sprawie, wówczas Sąd ma obowiązek odrzucić skargę w trybie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a.
Z akt administracyjnych i sądowych wynika, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił datę odbioru zaskarżonego orzeczenia przez stronę skarżącą, tj. 23 lipca 2020 r., oraz koniec terminu do wniesienia skargi, który przypadał na dzień 24 sierpnia 2020 r., a także fakt, że skarga I. B. została przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wniesiona z uchybieniem terminu w dniu 30 października 2020 r. Powyższe stanowiło przesłankę do zasadnego odrzucenia skargi przez Sąd I instancji na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że art. 53 p.p.s.a. nie zawiera regulacji analogicznej do art. 177 p.p.s.a., który określając termin do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, w razie ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu już po wydaniu takiego orzeczenia, początek biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże z dniem zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Art. 53 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odnosi się do decyzji administracyjnych, początek biegu terminu do wniesienia skargi bezwzględnie wiąże z dniem doręczenia decyzji skarżącemu (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2021 r., II OZ 2/21, publ: CBOSA). Okoliczność ustanowienia dla skarżącej pełnomocnika nie miała - w świetle dyspozycji art. 53 p.p.s.a. - wpływu na bieg i upływ terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji, czyli jak w niniejszej sprawie.
W art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zostało postanowione, że jeżeli skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, to podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę nie naruszył tego przepisu, gdyż skarga została wniesiona po terminie przewidzianym do jej wniesienia, a zatem czynność ta jest bezskuteczna.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.