Postanowienie NSA z 6 maja 2016 r., I OZ 438/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.D. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 111/15 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M.D. o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

M.D. w piśmie z dnia 13 października 2015 r. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał na faworyzowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w jego sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

Pismem z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 111/15, doręczonym skarżącemu w dniu 10 listopada 2015 r., wezwano go do pisemnego uzupełnienia powyższego wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez:

1. wskazanie z imienia i nazwiska sędziów, których dotyczy wniosek;
2. podanie, co do każdego z tych sędziów, przyczyn uzasadniających wyłączenie;
3. uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia przez wskazanie dowodów, które mają czynić prawdopodobnym podane przez stronę okoliczności.

Wobec braku odpowiedzi ze strony skarżącego na powyższe wezwanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 111/15 oddalił wniosek M.D. o wyłączenie: sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej- Ostrowskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego i sędziego NSA Julii Szczygielskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 111/15.

Na skutek złożonego przez M.D. zażalenia sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 186/16 uchylił postanowienie z dnia 10 grudnia 2015 r., wskazując, iż Sąd pierwszej instancji zignorował fakt, że przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziów obarczony był brakami formalnymi, które nie zostały usunięte w wymaganym terminie, i samodzielnie wskazał sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie, a następnie orzekł o jego oddaleniu, pomimo zaistnienia przeszkody do jego merytorycznego rozpoznania. Przedmiotowy wniosek nie odpowiadał wymogom art. 20 § 1 i art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), dlatego też w tej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a.

Wobec powyższego, sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 111/15 pozostawił bez rozpoznania wniosek M.D. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu zarządzenia podał, że stosując się do wykładni prawa dokonanej w w/w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 186/16, należało przyjąć, że ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów bezskutecznie upłynął, a w konsekwencji, na podstawie art. 49 § 1 i 2 w zw. z art. 20 § 1 i 2 P.p.s.a., należało pozostawić ten wniosek bez rozpoznania.

Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia M.D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z wyrażonego w nim stanowiska i wniósł o jego uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do jego bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).

Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 P.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać: a) wskazanie sędziego, którego przedmiotowe żądanie dotyczy, b) podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie, c) uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia przez wskazanie dowodów, które mają czynić prawdopodobnymi okoliczności podane przez stronę. Jeżeli wniosek nie zawiera w/w elementów, sąd wzywa stronę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania. W świetle art. 49 § 2 zd. 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym zarządzeniu o pozostawieniu wniosku M.D. bez rozpoznania, które jest ponadto konsekwencją wiążącej w niniejszej sprawie oceny prawnej zawartej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 186/16.

Podniesione przez stronę we wniosku o wyłączenie sędziów argumenty nie wypełniały dyspozycji przepisu art. 18 P.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowiły również wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. W szczególności nie jest takim powodem subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności w/w sędziów, niepoparte żadnymi dowodami. Przyczyny wyłączenia muszą zawsze mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych.

W niniejszej sprawie wniosek M.D. nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom, zatem skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia jego braków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Nie wskazał z imienia i nazwiska sędziów, których dotyczy wniosek oraz nie podał konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do każdego sędziego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił.

W związku z powyższym, zaskarżonym zarządzeniem prawidłowo pozostawiono wniosek M.D. bez rozpoznania. Wbrew twierdzeniu skarżącego zawartym w zażaleniu, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba powtórnego wezwania go przez Sąd pierwszej instancji do uzupełnienia braków formalnych jego wniosku.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.