Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 149/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że pismem z dnia 10 lutego 2016 r. A. P. wniósł skargę na naruszenie prawa przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Buczkowicach, wskazując, że w dniu 10 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Podczas pobytu w Szpitalu w okresie od 26 listopada 2015 r. do 23 grudnia 2015 r. skarżący nie mógł odebrać kierowanej do niego korespondencji z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dlatego zwrócił się o powtórne doręczenie korespondencji, jednakże Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował o braku podstaw do ponownej wysyłki. Wobec tego A. P. zwrócił się do Sądu "licząc na rozstrzygnięcie co do odmowy przesłania korespondencji". W skardze zawarł także wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w celu reprezentowania go przed Sądem.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował, że po wszczęciu postępowania w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej, postępowanie zostało zawieszone w związku z wnioskiem strony z dnia 22 maja 2015 r. Następnie w dniu 9 października 2015 r. postępowanie zostało podjęte, gdyż skarżący poinformował o zakończeniu leczenia w placówce medycznej. W dniu [...] listopada 2015 r. uwzględniając sytuację strony wydano decyzję o odmowie umieszczenia A. P. w domu pomocy społecznej. Jednocześnie wydano decyzję o udzieleniu pomocy w formie usług opiekuńczych w grudniu 2015 r., która została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. i zwrócona do organu ze skutkiem domniemania doręczenia. W dniu 4 stycznia 2016 r. A. P. zwrócił się o ponowne doręczenie przedmiotowej decyzji, jednakże organ poinformował stronę, że brak takiej możliwości w związku z uprzednim prawidłowym jej doręczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazał, że skarżący kwestionuje odmowę ponownego doręczenia decyzji z [...] listopada 2015 r., która została mu wcześniej doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Tak oznaczony przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 P.p.s.a.) Powyższa okoliczność, zdaniem Sądu, wskazuje na oczywistą bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08 oraz z 14 lutego 2012r., II GZ 41/12; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M. Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005r., II OZ 140/05).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż na działanie organu w przedmiocie zakreślonym przez skarżącego nie przysługuje w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. skarga. Przedmiotem skargi A. P. jest nienależyte wykonywanie zadań przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Buczkowicach. Z treści skargi wynika, że jest ona skargą przewidzianą w art. 227 k.p.a. (Dział VIII k.p.a.). Skarga dotyczy bowiem niezadowolenia strony z załatwienia sprawy i nieprawidłowego działania organu. Skarga taka jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Załatwiana jest w postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Na taki akt nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wniesiona skarga jest zatem oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., stąd wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez A. P., związanych z jego stanem zdrowia wskazać należy, że w przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), skarżący może wystąpić z ponownym wnioskiem o umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.