Postanowienie NSA z 19 czerwca 2013 r., I OZ 488/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 78/13 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 78/13

Sprawa

w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rajewska przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 78/13 oddalił skargę T. K. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2013 r. T. K. wystąpił do Sądu I instancji o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W związku ze złożonym wnioskiem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarządzeniem z dnia 11 maja 2013 r., wezwał T. K. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem egzekucyjnego jej ściągnięcia.

Pismem z dnia 29 maja 2013 r. T. K. złożył zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, zarzucając mu:

1. błędne zastosowanie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, gdyż w ocenie skarżącego, przepis ten jest niekonstytucyjny, bowiem jest niezgodny z art. 236 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.
2. niezastosowanie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych.

W związku z powyższym skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. rażąco narusza zawarte w art. 236 P.p.s.a. upoważnienie do wydania aktu wykonawczego. Podkreślił, że art. 236 P.p.s.a wyraźnie określa wytyczne, wskazując, że w rozporządzeniu należy uwzględnić, iż opłatę pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu oraz wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może być wyższa niż 200 złotych. Zdaniem T. K., intencją prawodawcy było, aby opłata była wnoszona od każdej strony, jednak w przypadku dużej ilości stron, opłata ta maksymalnie wynosić może 200 złotych. Rada Ministrów natomiast określiła samoistną opłatę zryczałtowaną w wysokości 100 zł, czym naruszyła upoważnienie zawarte w art. 236 P.p.s.a.

Skarżący wskazał ponadto, że w przypadku pobierania opłaty za kopię dokumentu rozporządzenie przewiduje opłatę w wysokości 2 złotych od strony. Ustalenie opłaty za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 złotych jest zdecydowanie zawyżone, gdyż odpowiada dokumentowi pięćdziesięciostronicowemu, podczas gdy wyroki z uzasadnieniem z reguły liczą około 10 stron. W związku z tym, w ocenie skarżącego, nie mamy tu do czynienia z opłatą, która ma cechy ceny lecz z daniną publiczną o cechach podatku. Art. 217 Konstytucji RP przewiduje zaś, że nakładanie podatków i innych danin publicznych może nastąpić tylko i wyłącznie w akcie prawnym o randze ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, tj. opłaty sądowe. Opłatami sądowymi są natomiast, zgodnie z treścią art. 212 § 1 P.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna.

W myśl art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się między innymi za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia. Opłatę tę pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący obowiązany jest zarządzić jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Kwotę należnej opłaty precyzuje natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ze zm.), które w § 2 wskazuje, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jego skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej. Zatem żądanie skarżącego, zgodnie z wyżej poczynionymi uwagami, podlegało opłacie sądowej w formie opłaty kancelaryjnej. Tym samym zasadnie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia tej opłaty.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 92 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji zawartej w art. 236 P.p.s.a., to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyk ten jest niezasadny. Wyjaśnić bowiem należy, że art. 236 P.p.s.a stanowi generalną delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia opłat kancelaryjnych, o których jest mowa w art. 234 i art. 235 P.p.s.a. Z przepisów tych natomiast wynika, że za podjęcie czynności, w tych przepisach określonych, z którymi łączą wydatki, pobierane są opłaty.

I tak w § 1 rozporządzenia uregulowano kwestię opłat za wydawanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów, kopii i innych dokumentów wydawanych na podstawie akt sprawy, jak i na podstawie zbiorów zgromadzonych i prowadzonych w sądzie poza aktami oraz za stwierdzenie prawomocności. Do tego paragrafu mają zastosowanie wytyczne zawarte w części pierwszej i trzeciej zdania drugiego art. 236 P.p.s.a.

Natomiast w § 2 rozporządzenia odrębnie uregulowano kwestię opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia. Do tego paragrafu odnosi się część druga wytycznych zawartych w zdaniu drugim art. 236 P.p.s.a., stanowiąca, że wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może być wyższa niż dwieście złotych. Z uwagi na wyraźne i odrębne uregulowanie opłaty za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, nie można stosować § 1 rozporządzenia, w przypadku złożenia żądania sporządzenia i doręczenia uzasadnienia.

Reasumując, przy takim rozumieniu omawianych przepisów, § 2 rozporządzenia jest zgodny z upoważnieniem zawartym w art. 236 P.p.s.a., tym samym nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego wysokości opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, to wskazać należy, że w art. 236 P.p.s.a. ustawodawca wyznaczył, w ramach wytycznych, maksymalną wysokość tej opłaty. W tych granicach zatem Rada Ministrów była upoważniona do samodzielnego skonkretyzowania stawki wskazanej opłaty i w ramach pozostawionego jej luzu w określeniu wysokości opłaty, ustaliła jej wysokość jako połowę dopuszczalnej kwoty przewidzianej przez ustawodawcę (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 160/08).

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.