Postanowienie NSA z 28 stycznia 2016 r., I OZ 49/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 o odrzuceniu zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 lutego 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 odrzucił zażalenie M.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12.

Powyższe postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2015 r.

Zażaleniem z dnia 20 lipca 2015 r. (przesłanym w tym samym dniu drogą elektroniczną, bez podpisu) M.K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r.

Następnie, pismem z dnia 21 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, pismo z podpisem) M.K. również zaskarżył powyższe postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 odrzucił zażalenie M.K. na postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 8 w zw. z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia zażalenia przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu postanowienia.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie ostatni dzień do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. przypadał na dzień 20 lipca 2015 r., w którym skarżący nadał zażalenie drogą elektroniczną. Niniejszemu środkowi odwoławczemu nadany został wymiar materialny w dniu 21 lipca 2015 r., w którym zażalenie zostało wydrukowane, co skutkowało możliwością przyjęcia, że w tej dacie zostało wniesione do Sądu. Skuteczne wniesienie zażalenia do Sądu dopiero w dniu 21 lipca 2015 r. oznacza jednak, że czynność ta nastąpiła z uchybieniem ustawowego terminu. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt nadania przez M.K. zażalenia drogą pocztową, które nastąpiło również w dniu 21 lipca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż powyższe stanowisko znajduje oparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. I OPS 10/13. Skoro zatem w niniejszej sprawie wniesienie zażalenia nastąpiło w dacie jego wydrukowania przez pracownika Sądu, co miało miejsce w dniu 21 lipca 2015 r., a ostatni dzień na jego wniesienie przypadał na dzień 20 lipca 2015 r., to przyjąć należy, że zażalenie złożone zostało z uchybieniem terminu, a w konsekwencji podlega odrzuceniu.

Powyższe postanowienie z dnia 16 września 2015 r. stało się przedmiotem zażalenia M.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że na gruncie obowiązującego prawa wniosek nadany drogą elektroniczną należy uznać za wniesiony w dacie określonej przez upoważnionego pracownika sądowego w adnotacji o wpływie tego pisma do sądu. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie i w doktrynie prawa, w wypadku nadania pisma za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej – pismo zostało wniesione w dacie prezentaty, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2015 r., I GZ 355/15; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2003 r., I CZ 192/02, OSNC 2004, Nr 4, poz. 64; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OZ 62/11, LEX 1071335; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Art. 83, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 455).

Należy wskazać, iż w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przeciwieństwie chociażby do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie przewidziano możliwości wniesienia pisma drogą elektroniczną. Dokonanie tej czynności w takiej formie skutkuje koniecznością doprowadzenia do sytuacji, w której wniesionemu przez stronę pismu – w świetle przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – może zostać nadany bieg. Zważywszy, że w p.p.s.a. przewiedziono możliwość złożenia przez stronę pisma procesowego spełniającego m.in. opisane w art. 46 tej ustawy wymogi formalne (obejmujące chociażby obowiązek złożenia na nim podpisu przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika) jedynie w "zmaterializowanej" formie, zadaniem Sądu jest doprowadzenie do nadania pismu takiego właśnie "kształtu". W takiej sytuacji za najwcześniejszą datę jego wpływu należy uznać dzień jego wydrukowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1035/15).

Powyższy pogląd znajduje również oparcie w powołanej przez Sąd pierwszej instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13, w której wskazano, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W powołanej uchwale przesądzono ponadto, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślono także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że pismo takie – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Pismo procesowe złożone w postaci elektronicznej – w zakresie nieunormowanym szczególnymi przepisami – nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa wiąże ze złożeniem pisma procesowego, przy czym nie chodzi o brak formalny pisma, lecz o jego pierwotny, nieusuwalny brak skuteczności spowodowany użyciem nieautoryzowanej techniki (p. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08, OSNKW 2009, nr 5, poz. 36, z dnia 15 lipca 2010 r., III SW 87/10, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 53 oraz z dnia 25 października 2011 r., III SW 70/11, OSNP 2012, nr 11-12, poz. 144). Najwcześniejszą datą, w której pismo nadane drogą elektroniczną może być uznane za wniesione do sądu, jest data jego wydrukowania. Wówczas dopiero pismo takie uzyskuje wymiar materialny, a więc przyjmuje cechy pisma tradycyjnego. Wykonany wydruk należy, jako pismo wpływające do sądu, oznakować pieczęcią (tzw. prezentatą) oraz podpisem pracownika przyjmującego pismo, ze wskazaniem sądu, daty i godziny wpływu oraz liczby załączników. Miarodajny jest bowiem rzeczywisty czas wydrukowania, wtedy bowiem zapis elektroniczny uzyskuje swą zmaterializowaną – tradycyjną, papierową – formę (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt III CZP 9/12).

Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że datą wniesienia przez skarżącego zażalenia był dzień 21 lipca 2015 r., tj. dzień w którym pracownik Sądu dokonał jego wydruku i oznaczył prezentatą z tego dnia. Tym samym zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu, określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a., który nie został przywrócony, co skutkować musiało jego odrzuceniem, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.