Postanowienie NSA z 6 czerwca 2018 r., I OZ 516/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 70/18 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 70/18

Sprawa

w sprawie ze skargi M.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 70/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, uchylił zaskarżone orzeczenie.

Powyższy wyrok został doręczony skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2018 r.

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. M.G. zwrócił się do Sądu o uzupełnienie w/w wyroku co do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, bowiem skarga została uwzględniona w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 70/18, po rozpoznaniu wniosku M.G. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2018 r., odmówił uwzględnienia wniosku.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

Z powyższego wynika, że uzupełnienie wyroku może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy zabrakło w nim elementów o charakterze obligatoryjnym, a więc gdy nie rozstrzygnięto w nim o całości skargi lub też nie zamieszczono w nim dodatkowego orzeczenia, wymaganego przepisami. Wnioskodawca, żądając uzupełnienia wyroku, wskazuje na brak dodatkowego orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania, powołując się przy tym na art. 200 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przepis art. 200 P.p.s.a. nie normuje elementów treściowych wyroku ale kształtuje jedno z procesowych uprawnień strony, tj. prawo do zwrotu kosztów. Przepisem określającym zakres przedmiotowy orzeczenia jest natomiast art. 209 P.p.s.a, zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zasądzenie na rzecz strony skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika kosztów postępowania następuje zatem wyłącznie na wniosek, co jednoznacznie wynika z treści art. 209 i art. 210 P.p.s.a. Strona traci przy tym uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a.).

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie na żadnym jej etapie nie złożono wniosku o zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania. Wniosku takiego nie ma ani w skardze, ani w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2018 r. Nie złożono go także w toku przeprowadzonej w dniu 21 marca 2018 r. rozprawy. W konsekwencji uznać należy, iż na chwilę wyrokowania nie wystąpiły ustawowe przesłanki do zamieszczenia w wydanym wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, tak więc nie ma podstaw do uznania, że wystąpiły w nim braki w rozumieniu art. 157 § 1 P.p.s.a., wymagające uzupełnienia.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił naruszenie:

1. art. 200 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. bezzasadną odmowę realizacji służącego skarżącemu prawa do otrzymania od organu zwrotu kosztów postępowania;
2. art. 209 w zw. z art. 210 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż skarżący nie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów od strony przeciwnej w przepisanym ustawą czasie, podczas gdy jego zachowanie i okoliczności sprawy uzasadniały przyjęcie, że w sposób dostateczny wyraził on wolę realizacji uprawnienia i złożył taki wniosek co najmniej w sposób dorozumiany.

Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez uwzględnienie wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 21 marca 2018 r. co do kosztów postępowania, przez ich zasądzenie od organu na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu zażalenia podkreślił, że poczynił wysiłki celem uzyskania sprawiedliwego rozstrzygnięcia w sporze z organem administracji publicznej i spór ten wygrał, co już z samej swej istoty przejawia co najmniej dorozumiany wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Realizacja tego uprawnienia była dla skarżącego tak oczywista, że fizyczny wniosek wydawał się zbędny. O powyższym świadczy również obecność na rozprawie pełnomocnika skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "całości skargi" określa zakres zawisłości prawnej, o którym, po pierwsze, decydują wnioski skargi określające przedmiot zaskarżenia, stanowiący podstawowy element kształtujący zakres kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny i po drugie, dodatkowe orzeczenia, na przykład rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, które według przepisów ustawy sąd powinien zamieścić w wyroku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1288/11, publ. www.cbois.gov.pl).

Stosownie do treści art. 210 § 1 P.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.

Wskazany przepis w zdaniu pierwszym zakreśla termin, w którym strona musi złożyć wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego, aby móc domagać się jego realizacji. Koniec tego terminu wyznacza moment zamknięcia rozprawy. Wyjaśnić należy, że wniosek w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania może być zamieszczony w skardze, w piśmie procesowym skierowanym do sądu, jak również może zostać złożony ustnie do protokołu rozprawy, przed jej zamknięciem.

Z akt sprawy wynika, że skarżący, reprezentowany od samego początku, tj. od wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji, przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) – nie złożył wniosku o zwrot kosztów postępowania w żaden z w/w sposobów do momentu zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku. W świetle art. 210 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Sąd nie był zobowiązany do pouczenia strony o skutkach niezgłoszenia przedmiotowego wniosku w powyższym terminie. W niniejszej sprawie brak wniosku skarżącego o przyznanie należnych kosztów skutkował utratą jego uprawnienia w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe za niezasadną należało uznać argumentację zawartą w zażaleniu, iż skarżący złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sposób dorozumiany, co wynika z okoliczności sprawy. Jak już wskazano, wniosek taki musi być zgłoszony przez stronę w sposób wyraźny do momentu zamknięcia rozprawy, co w tej sprawie nie miało miejsca.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż nie zachodziły podstawy do uzupełnienia wyroku na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.