Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 957/06 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie orzekł o przyznaniu skarżącemu R. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącego adwokat A. K. zwróciła się do Sądu o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jak wynika z akt sprawy odpis powyższego wyroku został doręczony pełnomocnikowi w dniu 24 lipca 2008 r. (k.98).
Pismem z dnia 28 lipca 2008 r. adwokat A. K. złożyła do Sądu opinię, o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie wraz z dowodem nadania przedmiotowej opinii skarżącemu. Następnie R. S. złożył do Sądu pismo z dnia 8 sierpnia 2008 r. zatytułowane "wniosek o zwrot pobranego wynagrodzenia pieniężnego do kasy Sądu" do którego załączył pięć załączników w tym kserokopię pisma z dnia 6 sierpnia 2008 r. zatytułowanego "skarga kasacyjna". W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w kwestii wskazania charakteru pisma z dnia 6 sierpnia 2008 r., skarżący podał, że pismo to będzie stanowić skargę kasacyjną, w sytuacji braku pełnomocnika, który "chciałby działać zgodnie ze stanowiskiem skarżącego w sprawie".
W związku z uwzględnieniem przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie wniosku R. S. o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie w ramach przyznanego prawa pomocy został wyznaczony adw. P. S., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 19 sierpnia 2008 r.
W dniu 21 sierpnia 2008 r. wpłynęła do Sądu opinia o bezzasadności wnoszenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 4 czerwca 2008 r. sporządzona przez aktualnego pełnomocnika skarżącego adw. P. S. Do wiadomości Sądu zostało przesłane pismo Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie, skierowane do R. S., odnoszące się do kolejnego wniosku skarżącego w przedmiocie wyznaczenia nowego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku, wskazujące na brak podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną R. S. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie złożenia środka zaskarżenia został odebrany przez skarżącego w dniu 1 grudnia 2008 r.
Pismami z dnia 8 grudnia 2008 r. R. S. złożył: zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 4 czerwca 2008 r. wraz ze sporządzoną osobiście skargą kasacyjną, a także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata celem złożenia środka zaskarżenia od postanowienia Sądu z dnia 7 listopada 2008 r. oraz wyroku Sądu z dnia 4 czerwca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżącemu został już przyznany adwokat z urzędu, w ramach przyznanego prawa pomocy w przedmiotowej sprawie, jeden z pełnomocników skarżącego podjął czynności w postępowaniu sądowym polegające na udziale w rozprawie oraz sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a drugi na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowi o skorzystaniu z przysługującego stronie prawa pomocy. Sąd zaznaczył, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata, gdy dotychczas wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S. domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie R. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w toku postępowania sądowego skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2007 r. Co do zasady, uwzględniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, sąd administracyjny decyduje jedynie o przyznaniu takiego prawa, natomiast kwestia wskazania konkretnego pełnomocnika należy do kompetencji właściwej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie pismami z dnia [...] września 2007 r., [...] grudnia 2007 r. [...] marca 2008 r. i [...] sierpnia 2008 r. wyznaczył poszczególnych adwokatów do pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu dla R. S. W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia jej oczekiwań.
Wyznaczenie adwokata (a nawet w kontekście przedmiotowej sprawy kilku adwokatów) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez nich czynności procesowych tj.: udział w rozprawie i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi o skorzystaniu przez skarżącego z prawa pomocy przyznanego postanowieniem referendarza sądowego dnia 20 lipca 2007 r. W powyższej sytuacji R. S. nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (podobne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 10 stycznia 2005 r. sygn. akt I OZ 992/04, 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OZ 543/06, 4 września 2008 r. sygn. akt I OZ 654/08, 8 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 469/09 – niepubl.).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.