Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Rz 18/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek P. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 12 lipca 2010 r., II SAB/Rz 18/10 w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Jaśle w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 17 września 2010 r., ponieważ odpis postanowienia z 12 lipca 2010 r. doręczono skarżącemu 18 sierpnia 2010 r.
W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 listopada 2010 r. ustanowiony został pełnomocnik z urzędu.
W wykonaniu Zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z 21 grudnia 2010 r., pismem z 16 lutego 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Rzeszowie zawiadomiła radcę prawnego R. S. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 20 lutego 2011 r. R. S. udzielił r. pr. K. S. pełnomocnictwa substytucyjnego.
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożonym wraz z tą skargą (nadanymi 19 kwietnia 2011 r.), pełnomocnik podkreślił, że informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem uzyskał 19 lutego 2011 r., a 22 lutego 2011 r. podjął próbę kontaktu z skarżącym wystosowując do niego pismo oraz kontaktując się z nim telefonicznie 12 kwietnia 2011 r.
Sąd I instancji uznał, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika nie wpływa na bieg terminu do wniesieniu skargi kasacyjnej. Pełnomocnik może jednak złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej na zasadach ogólnych przedstawionych w art. 85-89 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwana jako "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd o dopuszczalności stanowiska, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie powinien znajdować się w gorszej sytuacji od innych pełnomocników w zakresie terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Aby skutecznie występować z wnioskiem o przywrócenie terminu, określony w art. 177 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin należy liczyć od dnia powzięcia przez pełnomocnika wiadomości o wyznaczeniu, a nie od dnia nawiązania kontaktu z reprezentowaną stroną.
Skoro pełnomocnik otrzymał wiadomość o wyznaczeniu 19 lutego 2011 r., to jako ostatni dzień terminu należało przyjąć 21 marca 2011 r.
W zażaleniu wniesiono o uchylenie powyżej opisanego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Skarżący podkreślił, że zagwarantowanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu takiej samej sytuacji procesowej jak pełnomocnikowi z wyboru wymaga liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od dnia nawiązania kontaktu ze stroną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę do przywrócenia stronie terminu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a., na mocy którego Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 p.p.s.a. Strona jest obowiązana wystąpić z wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie wraz z wnioskiem trzeba dokonać czynności.
Rozstrzygając, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy, należy ustalić czas ustania przyczyny uchybienia terminu. Zasadne jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przyczyna uchybienia ustała w dniu, "w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie" (por. także B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 267 – 268 oraz postanowienia NSA z 12 maja 2011 r., II GZ 243/11, z 8 czerwca 2005 r., I FZ 198/06, czy z 15 kwietnia 2005 r., II OZ 253/05).
W niniejszej sprawie pełnomocnik otrzymał pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w dniu 19 lutego 2011 r., uznać zatem można, że przyczyny uchybienia terminu ustały najpóźniej 21 marca 2011 r. To oznacza, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął najpóźniej 28 marca 2011 r. W takiej sytuacji, nadanie wniosku wraz ze skargą kasacyjną 19 kwietnia 2011 r. nastąpiło już po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.