Postanowienie NSA z 17 marca 2017 r., I OZ 574/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 648/16 o odmowie wyłączenia sędziów

Sprawa

w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego M. D., odmówił wyłączenia sędziów: WSA Edyty Żarkiewicz, WSA Małgorzaty Walentek i WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej od orzekania w sprawie ze skargi ww. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie ww. sędziów. Skarżący wyjaśnił, że wyłączenia sędziego WSA Edyty Żarkiewicz domaga się z powodu tego, że wskazana sędzia uczestniczyła w wydaniu wyroku w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 884/12 natomiast sprawa ta, w ocenie skarżącego, dotyczy tego samego przedmiotu, czyli zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia zębów. Poza tym, skarżący stwierdził, iż wnosi również o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Walentek albowiem sędzia ta wydała postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 130/13. Z tego samego powodu skarżący wniósł też o wyłączenie sędziego WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej.

Oceniając przedmiotowe żądanie Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd wskazał też, iż z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpatrywania sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. Z tych względów Sąd uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie wskazanych sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. D. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów WSA Edyty Żarkiewicz, WSA Małgorzaty Walentek i WSA Beaty Kalagi- Gajewskiej. Z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku, jak również w zażaleniu nie wykazał w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączenia, wskazana w art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2012 r. wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2012 r., która zapadła w wyniku ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku skarżącego z dnia 13 sierpnia 2010 r. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia zębów w Akademickim Centrum Stomatologii w B., po wcześniejszym uchyleniu decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. Natomiast w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 884/12, na którą powołuje się skarżący, kontroli Sądu poddana była decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w sprawie wszczętej ww. wnioskiem skarżącego z dnia 13 sierpnia 2010 r.

Mając na uwadze powyższe, nie można przyjąć, iż orzekanie przez sędziego WSA Edytę Żarkiewicz w sprawie IV SA/Gl 884/12 stanowi podstawę jej wyłączenia od udziału w niniejszym postępowaniu. Sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący, brała udział w rozpoznaniu jego skargi na decyzję kasacyjną organu odwoławczego, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 18 § 1 pkt 6 i 6a ustawy, wyłączenie tego sędziego od orzekania w spawie, której przedmiotem jest decyzja zapadła w następstwie ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji.

Analogicznie należy ocenić zasadność żądania wyłączenia sędziów WSA Małgorzaty Walentek i WSA Beaty Kalagi- Gajewskiej. W odniesieniu do tych sędziów, treść argumentów podnoszonych przez skarżącego sprowadza się do kwestionowania celowości i prawidłowości podjętego w niniejszej sprawie postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego. Kwestia ta nie mogła rzutować na ocenę bezstronności ww. sędziów, bowiem prawidłowość podjęcia rozstrzygnięć procesowych może być kwestionowana jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania, z których zresztą skarżący skorzystał, wnosząc zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego (NSA postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 189/14 oddalił zażalenie). Zarzuty w tym zakresie skierowane pod adresem wskazanych sędziów należało więc uznać za bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji.