Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek M. T. o zmianę pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ skarżącemu przyznano w toku postępowania prawo pomocy, zatem ponowne żądanie w tym samym zakresie i w tym samym postępowaniu nie może zostać uwzględnione.
Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że postanowienie to zamyka mu drogę do dwuinstancyjnej kontroli rozstrzygnięcia organu administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie należało uchylić, lecz z innych przyczyn niż wskazywane w zażaleniu. Z akt sprawy wynika, że w związku z wydaniem przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w dniu 16 grudnia 2008 r. w tej sprawie, skarżący pismem z dnia 2 marca 2009 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie innego pełnomocnika.
Z treści pisma skarżącego z dnia 2 marca 2009 r. wynika wyraźnie, iż domagał się on wyznaczenia innego pełnomocnika. Kwestie wyznaczenia adwokata bądź jego zmiany należą do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej, o czym Sąd powinien skarżącego poinformować, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odpowiedzi na pismo. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został bowiem w postępowaniu przed Sądem I instancji pozytywnie rozpoznany już postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r.
Pismo to zostało jednak potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy i postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie to straciło moc w wyniku sprzeciwu skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie pismo to także potraktował jako wniosek o przyznanie prawa pomocy i postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. wniosek oddalił. Przyjmując nawet, że pismo skarżącego z dnia 2 marca 2009 r. stanowiło wniosek o przyznanie prawa pomocy, postanowienie z dnia 15 kwietnia 2009 r. jest sprzeczne z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania.
Jeżeli Sąd pismo to uznał za wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie mógł go rozpoznać nie wzywając uprzednio do złożenia go na urzędowym formularzu. Sąd powinien także rozważyć, czy wniosek został złożony w toku postępowania - wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny, aż do czasu zakończenia postępowania prawomocnym wyrokiem. W przypadku stwierdzenia dopuszczalności wniosku należałoby mieć na uwadze, że zgłoszenie wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego adwokata z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, powinno skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta i kolejny wniosek jest bezprzedmiotowy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006).
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.