Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11, powołując się na art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11 odrzucające skargę J. M. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zlikwidowania zjazdów.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji, mając na względzie art. 173 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie odrzucające skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i na nie przysługuje skarga kasacyjna. Zatem zażalenie wniesione na postanowienie o odrzuceniu skargi jest niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu.
Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem J. M., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez ich niezastosowanie, tj.
- 1. art. 140 § 3 w zw. z art. 175 P.p.s.a. w sytuacji gdy w zażaleniu z dnia 19 maja 2011 r. poinformował Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu A. L., a mimo to odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego bez pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia;
- 2. art. 176 P.p.s.a. przez przyjęcie, że złożone przez skarżącego zażalenie nie spełnia wymogów formalnych skargi kasacyjnej, pomimo że pismo mylnie oznaczone jako "zażalenie" czyni zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, zawiera: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia;
- 3. art. 49 w zw. z art. 193 P.p.s.a. przez zaniechanie wezwania skarżącego do poprawienia skargi kasacyjnej, tj. jej prawidłowego oznaczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia.
Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na zażalenie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie na rzecz organu od strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 173 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie nasuwa żadnych wątpliwości, że postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i to bez względu na przyczynę jej odrzucenia. W tej sytuacji właściwym środkiem odwoławczym od takiego rozstrzygnięcia jest skarga kasacyjna, a nie zażalenie.
Kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma zatem art. 46 § 1 P.p.s.a. który stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać, m.in. oznaczenie rodzaju pisma (art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) i osnowę wniosku lub oświadczenia (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy. Z kolei osnowa wniosku lub oświadczenia to merytoryczna treść, jaką wniosek lub oświadczenie zawiera. Winno z niej wynikać, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. W zasadzie oba omawiane elementy pisma strony powinny ze sobą korelować. Trudności interpretacyjne stwarza sytuacja, gdy treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo nie są zgodne z oznaczeniem pisma. W takich sytuacjach priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela opinię Sądu Najwyższego wyrażoną w postanowieniu z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, iż niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj, a każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma.
Analogiczny pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 stycznia 2007 r. sygn. akt II FZ 793/06. Stąd też jeśli z pisma wynika dostatecznie wyraźnie - jak w niniejszej sprawie - zamiar zaskarżenia postanowienia odrzucającego skargę należy, niezależnie od oznaczenia takiego pisma, potraktować je jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje od postanowienie o odrzuceniu skargi. W konsekwencji należy zbadać czy pismo strony spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla skargi kasacyjnej.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, iż wniesione przez skarżącego "zażalenie" na postanowienie o odrzuceniu jego skargi jest dotknięte brakiem nieusuwalnym w trybie art. 49 P.p.s.a. Badane "zażalenie" sporządził osobiście J. M. nie legitymując się uprawnieniami wymaganymi od osób wymienionych w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a., czym naruszył obowiązek wynikający z art. 175 § 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, bądź którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a., tj. sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będących stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich, a także przez doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych lub rzecznika patentowego w sprawach własności przemysłowej.
W niniejszej sprawie strona skarżąca wnosząc skargę kasacyjną, błędnie nazwaną "zażaleniem", na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi, nie dopełniła powyższego wymogu i bez znaczenia dla oceny powyższego naruszenia pozostaje brak pouczenia skarżącego przez Sąd o przysługującym środku zaskarżenia. W świetle art. 163 § 2 P.p.s.a. gdy strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego Sąd nie ma obowiązku doręczania stronie odpisu orzeczenia i jego uzasadnienia z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od takiego orzeczenia (art. 163 § 2 P.p.s.a.). Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji doręczył pełnomocnikowi postanowienie z dnia 18 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi, bez jednoczesnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, albowiem w tym czasie strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego.
Podniesiona zaś przez skarżącego okoliczność wypowiedzenia pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd (art. 42 § 1 P.p.s.a.). Tym samym, skoro J. M. zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu A. L. dopiero w piśmie z dnia 19 maja 2011 r., to uprzednio dokonane przez ten Sąd w dniu 13 maja 2011 r. doręczenie pełnomocnikowi postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. było w pełni prawidłowe i skuteczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym sądu" (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt II FZ 633/08, LEX nr 551934).
Jeśli o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zostanie zawiadomiony sąd, to wypowiedzenie odnosi skutki tylko w ramach wewnętrznej relacji między pełnomocnikiem, a mocodawcą. Wobec tego dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany przez Sąd za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie. Dlatego mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania, bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt III SA/Gd 453/04, LEX nr 203315).
Mając na uwadze wszystkie wyżej opisane okoliczności faktyczne i argumenty prawne należało uznać, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowe i odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.