Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pkt 1 wyroku z dnia 29 marca 2009 r. sygn. akt IV SAB/Po 3/09 zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie do udostępnienia informacji publicznej, o której mowa we wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2008 r. poprzez przesłanie H. J. kopi tych dokumentów w terminie 7 dni od uprawomocnienia wyroku, w pkt 2 zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie na rzecz H. J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zażalenie na postanowienie sądu zawarte w pkt 2 wyżej wskazanego wyroku złożył w dniu 4 maja 2009 r. H. J. żądając zmiany zasądzonych na jego rzecz kosztów postępowania sądowego poprzez doliczenie kosztu udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego tj 220 zł (100 zł wpis od zażalenia i 120 zł wynagrodzenie pełnomocnika – zgodnie z § 14 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu zażalenia H. J. postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt IV SAB/Po 3/09 w pkt 1 uchylił postanowienie zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2009 r. o zasądzeniu od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie na rzecz H. J. kwoty 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz w pkt 2 zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie na rzecz H. J. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 18 maja 2009 r. H. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, żądając jego zmiany przez doliczenie wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym przed NSA w kwocie 120 zł, wpisu od zażalenia z dnia 4 maja 2009 r. w kwocie 100 zł oraz zasądzenie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego w kwocie 220 zł (wpis + wynagrodzenie pełnomocnika) czyli w sumie 797 zł.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Sąd I instancji powinien na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania zażaleniowego (analogia do kasacyjnego) związane z zażaleniem z dnia 4 maja 2009 r. jak i z dnia 18 maja 2009 r. ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie złożone w przedmiotowej sprawie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt IV SAB/Po 3/09 wydanym w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a., w pkt 2 zasądził od organu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie na rzecz H. J. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Strona skarżąca w zażaleniu na to postanowienie domaga się jego zmiany poprzez dodanie orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia z dnia 18 maja 2009 r. uznał zasadność zasądzonej kwoty, jednakże podniósł, że Sąd powinien również zasądzić zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
W rozpoznawanej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego kluczową sprawą nie jest zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem, a formalna dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie w którym Wojewódzki Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego, mimo złożonego w zażaleniu wniosku w tym przedmiocie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w ogóle nie orzekł co do kosztów postępowania zażaleniowego.
W tym przypadku zachodzi zatem szczególny wypadek niedopuszczalności zażalenia, gdyż zostało wniesione na nieistniejące orzeczenie – Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do części żądania skarżącego pomijając ją w sentencji postanowienia. W takiej sytuacji stronie nie przysługuje zażalenie lecz wniosek o uzupełnienie orzeczenia. Takie stanowisko jest prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, w którym także jednolicie przyjmuje się, że środek odwoławczy wniesiony od orzeczenia nieistniejącego podlega odrzuceniu. Przywołać tu można przykładowo orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia: 2 czerwca 1964 r. I PR 10/63 (OSNCP 1965, nr 5, poz. 80), 24 listopada 1971 r. I PR 75/71 (OSNPG 1972, nr 7, poz. 46), 21 grudnia 1981 r. I PRN 96/08 (OSNC 1982, nr 5-6, poz. 87), 7 października 1998 r. II UKN 247/98 (OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 665), 27 marca 2008 r. III UK 120/07 (Lex nr 461707).
Takie poglądy wypowiadane są także w piśmiennictwie prawniczym, np.: Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego pod red. A. Zielińskiego, Tom I str. 843 uwaga 13, str. 965 uwaga 5, str. 985 uwaga 3 (wyd. CH. Beck, Warszawa 2005 r.), Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia, str. 535 uwaga 7 i str. 560 uwaga 1 (Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2005 r.) oraz Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – praca zbiorowa B.Dauter i inni, Wydanie II, str. 342 uwaga 9 (Wyd. Zakamycze 2006 r.).
Z powyższych względów należy przyjąć, że zażalenie wniesione na orzeczenie nieistniejące podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej spawie postanowił w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zażalenie odrzucić.