Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SO/Lu 22/16, oddalił wniosek A. K. o wymierzenie [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. (dalej: spółka) grzywny za nieprzekazanie jego skargi na niewykonanie przez tę spółkę wyroku z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14. W uzasadnieniu wskazano, że powołanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał spółkę (jeszcze wtedy będącą w upadłości układowej) do załatwienia wniosku A. K. z dnia 13 listopada 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z uzasadnieniem. W złożonej za pośrednictwem spółki skardze z dnia 13 maja 2016 roku, A. K. wniósł o wymierzenie jej grzywny za niewykonanie tego wyroku, zaś we wniosku z dnia 19 sierpnia 2016 r. zażądał wymierzenia grzywny za nieprzekazanie wspomnianej wyżej skargi do Sądu w ustawowym terminie. Sąd wskazał, że informacja żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 13 listopada 2013 r., a w konsekwencji również skarga dotycząca bezczynności w tym zakresie, odnosi się do działalności przedsiębiorstwa upadłej spółki, co do którego zarząd, wraz z ogłoszeniem upadłości likwidacyjnej, utracił uprawnienie do zarządzania, w tym do dysponowania dokumentacją wchodzącą w skład tego przedsiębiorstwa. Jedynym dysponentem materiałów, których domaga się skarżący, jest syndyk masy upadłości. Zatem tylko jemu może być wymierzona grzywna za niewykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji powyższe oznacza, że po wydaniu wyroku z dnia 4 lutego 2015 roku doszło do zmiany istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy skutkującej koniecznością oddalenia przedmiotowego wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 z późn. zm., dalej: p.u.) poprzez jego zastosowanie, podczas, gdy sprawa nie dotyczy masy upadłości; art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez aprobatę dla sytuacji, w której organ niewypełniając obowiązków określonych w tym przepisie ogranicza konstytucyjne prawo skarżącego do sądu; art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i dowolne oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organowi oraz naruszenie art. 151 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie, chociaż wniosek zasługiwał na uwzględnienie, a także naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieodrzucenie wniosku, pomimo tego, że Sąd, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, uznał go za niedopuszczalny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że skargę zawierającą żądanie wymierzenia grzywny wnosi się za pośrednictwem organu, który nie wykonał wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Gdyby ustawodawca chciał wyznaczyć inny tryb wnoszenia skargi o wymierzenie grzywny, to nie nazywałby tego żądania skargą, tylko wnioskiem w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie powstaje problem, czy istnieje możliwość zastosowania sankcji z art. 55 § 1 p.p.s.a. w stosunku do podmiotu, który ogłosił upadłość, a w miejsce organów nim zarządzających powołany został syndyk masy upadłości. W myśl art. 144 ust. 1 p.u. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zatem przeciw syndykowi wszczęte mogą być jedynie postępowania dotyczące masy upadłości. W sprawach, które nie dotyczą masy upadłości, legitymację zachowuje upadły. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że sprawa o udostępnienie informacji publicznej nie jest sprawą dotyczącą masy upadłości, zatem stroną takiego postępowania pozostaje upadła spółka. Zatem nie ma przeszkód, aby żądać od niej wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. i przekazania skargi na niewykonanie wyroku obligującego ją do udzielenia informacji publicznej. Z tego zaś wynika także, iż możliwe jest ukaranie spółki grzywną za niedopełnienie tego obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2134/16; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 182/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 204/08).
Biorąc pod uwagę powyższe, złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo skierowany był przeciwko spółce a nie syndykowi. Zatem nie istnieją wskazane przez Sąd pierwszej instancji przeszkody formalne uniemożliwiające ewentualne wymierzenie spółce grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien zatem rozpoznać wniosek A. K. merytorycznie i orzec o jego ewentualnej zasadności w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz w oparciu o art. 232 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie opłaty od zażalenia.