Postanowienie NSA z 17 stycznia 2024 r., I OZ 645/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. N. i B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 243/23 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi S. N. i B. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie ponaglenia wniesionego w sprawie wniosku o przyznanie dodatku węglowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 243/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. i B. N. na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. została odrzucona skarga kasacyjna skarżących na postanowienie z dnia 11 lipca 2023 r. o odrzuceniu skargi.

Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia doręczono skarżącym w dniu 18 września 2023 r.

W dniu 22 września 2023 r. skarżący wnieśli sporządzone osobiście pismo zatytułowane "Zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucając zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r. wskazał, że sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony (tj. nienależący do jednej z kategorii podmiotów legitymujących się profesjonalną wiedzą z zakresu prawa) jest niedopuszczalne. Jest to zatem wada pisma procesowego (w tym przypadku zażalenia) o charakterze nieusuwalnym. W rezultacie w przypadku zaistnienia takiej sytuacji sąd administracyjny pierwszej instancji odrzuca zażalenie bez uprzedniego wzywania strony do usunięcia stwierdzonego braku.

W rozpoznawanej sprawie skarżącym doręczono w dniu 18 września 2023 r. odpis postanowienia sądu w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej – wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia - zażalenia, ze wskazaniem, że zażalenie, pod rygorem odrzucenia, powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego: adwokatem, radcą prawnym. Tymczasem, wniesione zażalenie zostało sporządzone i podpisane przez skarżących osobiście, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby co najmniej jedno z nich było adwokatem lub radcą prawnym lub by należało do kręgu osób wskazanych w art. 175 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", tj. uprawnionych do osobistego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Oznacza to, że zażalenie sporządzono osobiście, wbrew wymogom wynikającym z art. 194 § 4 P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.).

Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Podkreślić przy tym należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 169/12, z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 832/12, z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OZ 683/19, z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 80/22, z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OZ 106/22, z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt I OZ 5/23 oraz z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 272/23).

W rozpoznawanej sprawie S. N. i B. N. wnieśli sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r., którym odrzucona została skarga kasacyjna również sporządzona osobiście przez skarżących. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący należeli do kręgu podmiotów uprawnionych na podstawie art. 194 § 4 P.p.s.a. do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowe zażalenie należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w art. 194 § 4 P.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.