Uzasadnienie
K.S. pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu właściwemu organowi wierzyciela należności w kwocie [...] zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej.
Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2015 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że wnosi "(...) o umorzenie kosztów w tej sprawie i o umorzenie w całości zadłużenia (...)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 36/15 umorzył postępowanie z wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił skarżącemu, że niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z postępowaniem przez tutejszym Sądem. Nie odnosi się ono natomiast bezpośrednio do wniesionej przez stronę skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i związanej z nią kwestii zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), zwolniony jest z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Nie ma bowiem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Tym samym, postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie z dnia 16 kwietnia 2015 r. stało się przedmiotem zażalenia K.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takich spraw zalicza się niniejsza sprawa. Oznacza to, że w tej sytuacji nie zachodzi konieczność rozpoznawania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów z mocy ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli strona, pomimo ustawowego zwolnienia jej od kosztów sądowych, składa w tym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasadnym jest umorzenie takiego postępowania, gdyż stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jest ono bezprzedmiotowe. Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest zatem prawidłowe.
Ubocznie należy wyjaśnić skarżącemu, iż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie odnosił się do kwestii zobowiązania go do zwrotu właściwemu organowi wierzyciela należności w kwocie [...] zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Kwestia ta dopiero będzie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, o czym skarżący zostanie poinformowany.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.