Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 32/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. L. na postanowienia tego Sądu z dnia 28 listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 października 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy.
W jego uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka wówczas jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego przez sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczeń referendarza. Wobec tego, Sąd I instancji stwierdził, iż pismo skarżącego z dnia 23 grudnia 2016 r., wniesione na postanowienie, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia, jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., podlega odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stanowisko Sądu I instancji, wedle którego zaskarżenie postanowienia zapadłego w wyniku sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego jest niedopuszczalne, należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego tylko wówczas, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 tej ustawy. Ustawodawca w ustawie procesowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), jaka weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarskiego (art. 260 P.p.s.a.). Mając na uwadze datę wniesienia skargi przez J. L., w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.p.s.a. w znowelizowanym brzmieniu. Takie orzeczenia kończą merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Jest to instancja ostatnia, o czym świadczy brzmienie drugiego zdania art. 260 § 2 P.p.s.a. ("Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu"), gdyż postępowanie sądowoadministracyjne jest dwuinstancyjne. Zatem "zażalenie" J. L. z dnia 23 grudnia 2016 r. zostało skierowane przeciwko orzeczeniu prawomocnemu, niepodlegającemu zaskarżeniu. Po myśli art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenia tych sądów stają się prawomocne, jeżeli nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. W tej sytuacji pismo skarżącego z dnia 23 grudnia 2016 r., stanowiące niedopuszczalny środek zaskarżenia (zażalenie), musiało zostać odrzucone.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
----------------------- 3