Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił B.M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 112/10, którym oddalona została skarga strony na decyzję Wojewody Pomorskiego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego orzeczenia w dniu 22 kwietnia 2010 r., jednak wniosek ten pozostawiony został bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia w terminie braków formalnych w postaci braku podpisu strony. Zażalenie na zarządzenie z dnia 22 czerwca 2010 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania oddalone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OZ 742/10.
W dniu 22 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego, działający w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku. W uzasadnieniu żądania ustanowiony w sprawie adwokat wskazał, iż wcześniejszy wniosek, z którym skarżący wystąpił osobiście, nie wywołał skutków wobec nieuzupełnienia jego braku formalnego, a to powodowało konieczność złożenia ponownego wniosku przez pełnomocnika. Autor wniosku podał, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i wykazuje się nieporadnością w rozumieniu procedury sądowoadministracyjnej. Ponadto jego działania jednoznacznie wskazywały na chęć współpracy z Sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając przywrócenia terminu, uznał, iż powołane we wniosku okoliczności nie mogą stanowić przesłanki przywrócenia uchybionego terminu w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., nie wskazują one bowiem na brak winy skarżącego w uchybieniu. Sąd zauważył, iż ani stan zdrowia skarżącego, ani wymogi procedury sądowej nie stały na przeszkodzie w terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B.M., reprezentowany przez adwokata K.M., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podkreślił, że Sąd niezasadnie pominął w swoim orzeczeniu kwestię złego stanu zdrowia strony. Wskazano także, że skarżący nie może ponosić negatywnych skutków długotrwałej procedury ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu możliwe jest tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Z kolei art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż ciężar wykazania braku winy spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia i która winna we wniosku wskazać okoliczności uprawdopodabniające brak swojej winy w uchybieniu.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż B.M. – powołując się na swój stan zdrowia oraz kwestię długotrwałej procedury w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu – nie wykazał, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r. nastąpiło bez jego winy. Stanowisko to uznać trzeba za zasadne.
Zgodzić się bowiem trzeba z Sądem I instancji, iż okoliczności, na jakie powołał się skarżący nie mogły stanowić przesłanki przywrócenia. Nie można przyjąć, żeby problemy zdrowotne lub kwestia długotrwałej procedury przyznania stronie prawa pomocy miała wpływ na terminowość dokonywania czynności w postępowaniu sądowym. Zauważyć bowiem trzeba, iż B.M. złożył – sporządzony osobiście – wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie, jednakże nie uzupełnił jego braku formalnego w postaci podpisu. Skoro więc nie istniały przeszkody w złożeniu przez skarżącego właściwego wniosku w terminie – a podkreślenia wymaga fakt, że do dokonania tej czynności nie jest wymagana pomoc profesjonalnego pełnomocnika – to nie można uznać, aby okoliczności, na jakie powołał się ustanowiony w sprawie pełnomocnik w kolejnym wniosku, przemawiały za przywróceniem uchybionego terminu.
Skarżący – wbrew twierdzeniom działającego w sprawie adwokata – wydaje się rozumieć pouczenia udzielane mu przez Sąd (złożył bowiem wniosek we wskazanym mu terminie), a jego niepełnosprawność nie stanowiła przeszkody w terminowym dokonywaniu wcześniejszych czynności w postępowaniu.
Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż strona nie zachowała należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, a wskazane przeszkody nie należały do nie dających się przezwyciężyć, zatem nie można było przyjąć, iż niezłożenie wniosku w terminie nastąpiło bez winy strony.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego z urzędu, o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) następuje to przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.