Postanowienie NSA z 25 sierpnia 2009 r., I OZ 784/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1720/08 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 września 2008 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1720/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 września 2008 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż A. P.i A. P. wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 września 2008 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego.

W związku ze złożoną skargą, A. P. pismem z dnia 9 grudnia 2008 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 10 lutego 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sądowych, skarżąca nie wykonała wezwania Sądu z dnia 27 listopada 2008 r. i nie uzupełniła w ustawowym siedmiodniowym terminie braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie. Wobec powyższego Sąd ten uznał, że skarga A. P. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, co powoduje że na podstawie art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy jej nie przysługuje.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. P. W jego uzasadnieniu wskazała, że Sąd pierwszej instancji uniemożliwił jej podpisanie skargi ponieważ nie nadesłał jej żadnych dokumentów do podpisania. Nie uzupełnienie braków formalnych skargi wyjaśniła treścią dwóch pism skierowanych do Sądu pierwszej instancji z dnia 10 grudnia 2009 r. oraz z dnia 11 grudnia 2009 r. Nie zgodziła się ponadto z działaniem Sądu pierwszej instancji polegającym na rozdzieleniu jej skargi z dnia 30 października 2008 r. na trzy skargi, którym zostały nadane odrębne sygnatury.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie podstawą odrzucenia wniosku skarżącej A. P. o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata była oczywista bezzasadność jej skargi wynikająca z art. 247 P.p.s.a., polegająca na niepodpisaniu omawianej skargi, pomimo wezwania Sądu pierwszej instancji z dnia 27 listopada 2008 r.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Obok wyżej wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, do warunków wymaganych przez przepisy P.p.s.a. do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego, zalicza się także stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. - uiszczenie wpisu od skargi.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż brak formalny skargi w postaci jej niepodpisania nie może dyskwalifikować od razu wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, uiścić kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w powyższej sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca A. P. znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej i życiowej oraz korzysta z pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Wszystko to powoduje, iż bezspornym jest, że nie może skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który umożliwi jej dochodzenie swych praw przed Sądem.

Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżąca wypełniła wezwanie referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2008 r. i 10 lutego 2009 r. nadesłała prawidłowo wypełniony i podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wszystko to powoduje, iż Sąd pierwszej instancji winien był wpierw rozpoznać jej wniosek o przyznanie prawa pomocy i ustanowić dla niej profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 194 § 4 P.p.s.a. i art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. jest w niniejszej sprawie podmiotem uprawnionym do sporządzenia zażalenia na odrzucenie skargi. Działanie Sądu pierwszej instancji, polegające na odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata skutkuje dla niej brakiem możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia 20 lutego 2009 r. odrzucającego jej skargę, a tym samym uniemożliwia jej dochodzenie swych praw przed sądem.

Niepodpisanie skargi do Sądu pierwszej instancji nie może zatem pozbawić skarżącej prawa do skorzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika. Należy zwrócić także uwagę na fakt, iż z treści pism skarżącej A. P. wynika, iż nie orientuje się w zasadach na jakich toczy się jej postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, zatem pomoc prawna jest jej niezbędna.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi