Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SAB/Gl 16/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego J. R. o wyłączenie sędziego NSA Szczepana Praxa orzekającego w sprawie bezczynności Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach w sprawie dotyczącej funkcjonariuszy straży pożarnej.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawca składając wniosek o wyłączenie powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. We wniosku złożonym w niniejszej sprawie skarżący nie wskazał jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Twierdzenie o stronniczości jest w istocie gołosłownym zarzutem kierowanym pod adresem sędziego.
Sąd pierwszej instancji wskazał również, iż w sprawie nie zachodzą przyczyny powodujące wyłączenie sędziego z mocy ustawy.
Na powyższe postanowienie J. R. złożył zażalenie podkreślając, iż swój wniosek o wyłączenie sędziego NSA Szczepana Praxa uzasadnił faktycznym prowadzeniem procesów w jego sprawach w sposób oczywiście dowolny i rażąco naruszający przepisy prawa procesowego i przepisy prawa materialnego. W ocenie skarżącego sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie nie gwarantuje obiektywnego rozpoznania jego spraw, gdyż dotychczasowe sprawy rozpoznawał "wyjątkowo stronniczo", faworyzując stronę przeciwną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. Przepisy art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) statuują przesłanki wyłączenia sędziego od udziału w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 powołanej ustawy) wyłączenie sędziego następuje wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 ustawy). Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być oparty na ustawowych podstawach określonych w powyższych przepisach.
Należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie podaje konkretnych okoliczności wskazujących na fakt zaistnienia przynajmniej jednej z wymienionych w powyższych przepisach przesłanek. Z pewnością takimi okolicznościami nie są domniemane, ogólnikowe zarzuty dotyczące braku obiektywizmu sędziego, a z twierdzeń skarżących wynika, iż jest on rozczarowany sposobem prowadzenia dotychczasowych postępowań sądowych z jego udziałem. Skarżący nie podał żadnych konkretnych faktów istniejących w innych sprawach, które mogłyby wskazywać na stronniczy stosunek sędziego względem jego osoby.
Ponadto zauważyć należy, iż sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie, stosownie do regulacji art. 22 § 2 powołanej ustawy, złożył wyjaśnienia, z których wynika, że brak jest w stosunku do niego ustawowych podstaw do wyłączenia od rozpoznania sprawy, ani też nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 ustawy. Należy przyjąć, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSNCP 1972, Nr 3, poz. 55). Stanowisko to zostało również zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 26 marca 2008r., sygn. akt II OSK 80/07 i postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 1693/07).
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.