Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r., IV SA/Gl 430/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. K. decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 17 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia – zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy.
Z uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że pismem z dnia 6 marca 2014 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 17 lutego 2014 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wodzisławskiego z dnia 30 października 2013 r. nr [...], którą odmówiono umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia – zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy.
W treści skargi jak i w piśmie dołączonym do niej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionej decyzji uzasadniony trudną sytuacją materialną skarżącej i "brakiem środków na wpłatę".
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu albo czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Natomiast art. 61 § 5 P.p.s.a. stanowi, że postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Następnie Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych akty administracyjne odmowne nie korzystają z przymiotu wykonalności, podobnie jak postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest orzeczeniem o charakterze procesowym, nie nadaje się więc do wykonania i nie wymaga wykonania, nie wywołuje też skutków o charakterze materialnoprawnym (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 214/13, LEX nr 1318897).
Zdaniem Sądu I instancji, decyzja odmawiająca umorzenia należności, jako nienadająca się do wykonania, nie mieści się w zakresie przedmiotowym określonym w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Konstrukcja powołanego przepisu wylicza wyczerpująco przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a inicjatywa do wykazywania tych okoliczności przysługuje stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 roku, FZ 138/04, nie publ.).
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dowolny lub przymusowy, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego realizacji, polegające na działaniu, zaniechaniu, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Konkludując, wstrzymanie wykonania aktów na podstawie regulacji art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może dotyczyć tylko tych aktów administracyjnych, które kwalifikują się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2004, str.120–126; T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, str.293–303).
Analizując treść decyzji – w przedmiocie odmowy umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia – stwierdzić należy, iż nie ma ona przymiotu wykonalności. Żadna ze stron nie nabyła na jej mocy praw, zatem wstrzymanie wykonania byłoby bezprzedmiotowe. W związku z tym nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, ale nie na mocy kwestionowanej w niniejszej skardze decyzji, o której wstrzymanie wnioskowała. Wstrzymanie decyzji o odmowie umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia w żaden sposób nie wpłynie na obowiązek skarżącej jego zwrotu. Kwestia zwrotu tych należności jest związana z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, nie stanowi zaś bezpośredniego skutku decyzji o odmowie umorzenia należności.
W rozpoznawanej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji odmawiającej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia nie wywołuje dla skarżącej skutków, o których mowa wyżej. Brak jest zatem podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.